{"id":12616,"date":"2026-07-31T12:20:05","date_gmt":"2026-07-31T09:20:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mhphaber.com\/?p=12616"},"modified":"2026-07-31T12:20:09","modified_gmt":"2026-07-31T09:20:09","slug":"genel-baskanimiz-sayin-devlet-bahceli-durdugumuz-yeri-cok-iyi-bilmeliyiz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.mhphaber.com\/?p=12616","title":{"rendered":"Genel Ba\u015fkan\u0131m\u0131z Say\u0131n Devlet Bah\u00e7eli: Durdu\u011fumuz yeri \u00e7ok iyi bilmeliyiz"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

MHP Lideri Devlet Bah\u00e7eli, \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201d tasavvuru \u00f6ncelikle kadim hik\u00e2yemizin bundan sonraki halkas\u0131, Cumhuriyet ile ba\u015flayan modern devlet yap\u0131m\u0131zla var olu\u015fumuzun ikinci y\u00fczy\u0131ldaki beyan\u0131d\u0131r” dedi.<\/p>\n\n\n\n


MHP Lideri\u00a0Devlet Bah\u00e7eli<\/a>,\u00a0\u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u2019n\u0131n Dayanaklar\u0131\u201d<\/strong>\u00a0\u00fczenine gazetemiz\u00a0T\u00dcRKG\u00dcN<\/a>\u2019e \u00f6zel a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Bah\u00e7eli,\u00a0\u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131 tasavvuru \u00f6ncelikle kadim hik\u00e2yemizin bundan sonraki halkas\u0131, Cumhuriyet ile ba\u015flayan modern devlet yap\u0131m\u0131zla var olu\u015fumuzun ikinci y\u00fczy\u0131ldaki beyan\u0131d\u0131r. Cumhuriyetimizi gelecek y\u00fczy\u0131llara, daha ilerisinde bin y\u0131llara ta\u015f\u0131yacak d\u00fc\u015f\u00fcncenin temellendirilmesi ve alt yap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131d\u0131r”\u00a0<\/strong>dedi.<\/p>\n\n\n\n

D\u00dcNYA NEREYE G\u0130D\u0130YOR<\/h2>\n\n\n\n

“BOZULAN her d\u00fczen, in\u015fa edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan her nizam i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli riskler bar\u0131nd\u0131raca\u011f\u0131 gibi f\u0131rsatlar\u0131 da ihtiva eder” <\/strong>diyen MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli, \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201d yeniden in\u015fa s\u00fcrecinin nas\u0131l bir f\u0131rsata \u00e7evrilece\u011finin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve genel \u00e7er\u00e7evesini bize verir. Bu anlamda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki geli\u015fmeleri do\u011fru okumal\u0131 ve kendimizi buna haz\u0131rlamal\u0131y\u0131z. D\u00fcnya nereye gidiyor ve biz bunun neresindeyiz? Durdu\u011fumuz yeri \u00e7ok iyi bilmeliyiz”<\/strong> diye ifade etti.<\/p>\n\n\n\n

T\u00dcRK\u00c7E D\u00dcNYA KURMA \u0130DEAL\u0130<\/h2>\n\n\n\n

DE\u011e\u0130\u015eEN, d\u00fcnya, b\u00f6lge ve \u00fclke ger\u00e7ekleri ile yeniden \u015fekillenen d\u00fczen anlay\u0131\u015flar\u0131 bizim de \u00e7a\u011f\u0131n ruhuna uygun bir konumland\u0131rma yapmam\u0131z\u0131 gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Bah\u00e7eli, \u201cT\u00fcrk\u00e7e D\u00fcnya Kurma \u0130deali\u201d b\u00fct\u00fcn di\u011fer dayanaklar\u0131n \u00e7at\u0131 kal\u0131b\u0131 ve y\u00fcksek idealimizdir. D\u00fcnyay\u0131 T\u00fcrk\u00e7e okumak, de\u011ferlendirmek ve anlamland\u0131rmak ancak ortak kavramlar hazinesine sahip olmakla m\u00fcmk\u00fcn hale gelir. Diller milletlerin karakterlerinin, duyu\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f bi\u00e7imlerinin anahtarlar\u0131d\u0131r. T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131n\u0131n dil konusunda att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar hi\u00e7 ku\u015fkusuz bir T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 in\u015fas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan okunmal\u0131d\u0131r”<\/strong> dedi. <\/p>\n\n\n\n

T\u00dcRK VE T\u00dcRK\u0130YE Y\u00dcZYILININ DAYANAKLARI<\/h2>\n\n\n\n

 <\/strong>Efendim; <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Siyasete girdi\u011finiz tarihten bug\u00fcne uzak ve yak\u0131n hedefler olarak genel \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izdi\u011finiz \u00e7e\u015fitli y\u00fcksek idealler s\u00f6z konusu. Bunlardan birisi \u201cLider \u00dclke T\u00fcrkiye\u201d di\u011feri \u201cS\u00fcper G\u00fc\u00e7 T\u00fcrkiye\u2019dir\u201d. Bu tasavvurlarla ilgili olarak 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda Milliyet\u00e7i Hareket ve Milliyet\u00e7i \u00c7izgi gazetelerine vermi\u015f oldu\u011funuz m\u00fclakatlar da bulunmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu m\u00fclakatlar d\u00fcnya, b\u00f6lge ve \u00fclkemiz ba\u011flam\u0131nda yapm\u0131\u015f oldu\u011funuz de\u011ferlendirmeleri, at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar\u0131 ve somutla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken politikalar\u0131 i\u00e7ermektedir. Bug\u00fcn bunlar\u0131n bir\u00e7o\u011funun ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011funun tan\u0131\u011f\u0131 da tarihtir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnden bug\u00fcne ve gelece\u011fe y\u00f6nelik s\u00fcre\u00e7te geli\u015fen, de\u011fi\u015fen ve d\u00f6n\u00fc\u015fen T\u00fcrkiye\u2019nin gelmi\u015f oldu\u011fu noktaya ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerinizi de \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201d olarak kavramsalla\u015ft\u0131rmaktas\u0131n\u0131z. Bu tasavvurun kavramsal \u00e7er\u00e7evesi<\/u>hakk\u0131nda bize neler s\u00f6ylersiniz? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n

Ge\u00e7mi\u015fte \u00e7e\u015fitli zamanlarda T\u00fcrkiye ve T\u00fcrk milleti ad\u0131na ifade etmi\u015f oldu\u011fumuz bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnce bug\u00fcn realiteye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc gibi yine bir\u00e7ok geli\u015fme de devletimiz ve milletimizin gelece\u011fi i\u00e7in yeni e\u015fikler olu\u015fturmu\u015ftur. Hayat dura\u011fan bir \u015fey de\u011fildir. Her \u015fey geli\u015fmeye a\u00e7\u0131k oldu\u011fu gibi bizim \u201cLider \u00dclke T\u00fcrkiye\u201d, \u201cS\u00fcper G\u00fc\u00e7 T\u00fcrkiye\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncelerimiz de kendi seyr \u00fc s\u00fcl\u00fbku i\u00e7inde ve zaman\u0131n ruhuyla her daim yeniden yo\u011frulmaktad\u0131r. De\u011fi\u015fen, d\u00fcnya, b\u00f6lge ve \u00fclke ger\u00e7ekleri ve yeniden \u015fekillenen d\u00fczen anlay\u0131\u015flar\u0131 bizim de \u00e7a\u011f\u0131n ruhuna uygun bir konumland\u0131rma yapmam\u0131z\u0131 gerekli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201d tasavvurudur. Bozulan her d\u00fczen, in\u015fa edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan her nizam i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli riskler bar\u0131nd\u0131raca\u011f\u0131 gibi f\u0131rsatlar\u0131 da ihtiva eder. \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201d tam da bu yeniden in\u015fa s\u00fcrecinin nas\u0131l bir f\u0131rsata \u00e7evrilece\u011finin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve genel \u00e7er\u00e7evesini bize verir. Bu anlamda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki geli\u015fmeleri do\u011fru okumal\u0131 ve kendimizi buna haz\u0131rlamal\u0131y\u0131z. D\u00fcnya nereye gidiyor ve biz bunun neresindeyiz? Durdu\u011fumuz yeri \u00e7ok iyi bilmeliyiz.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Efendim;<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Y\u0131llara s\u00e2ri dile getirip \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201d \u015feklinde kavramsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z, bir\u00e7ok konu\u015fman\u0131zda da teorik ve pratik boyutlar\u0131n\u0131 gerek\u00e7elendirdi\u011finiz bu gelecek tasavvurunun i\u00e7eri\u011fini doldurma<\/u> konusunda bize neler s\u00f6ylersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Burada \u00f6ncelikle \u015funu ifade etmek gerekir ki T\u00fcrkler millet olarak binlerce y\u0131ll\u0131k kadim bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir. Tarih boyunca hep devletli bir millet olmu\u015f, kendilerine has bir k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet geli\u015ftirmi\u015ftir. Ge\u00e7mi\u015fte b\u00fcy\u00fck devletler ve imparatorluklar kurmakla beraber g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de modern devlet yap\u0131s\u0131 ile varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedirler. <\/p>\n\n\n\n

\u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201d tasavvuru \u00f6ncelikle kadim hik\u00e2yemizin bundan sonraki halkas\u0131, Cumhuriyet ile ba\u015flayan modern devlet yap\u0131m\u0131zla var olu\u015fumuzun ikinci y\u00fczy\u0131ldaki beyan\u0131d\u0131r.<\/em>Cumhuriyetimizi gelecek y\u00fczy\u0131llara, daha ilerisinde bin y\u0131llara ta\u015f\u0131yacak d\u00fc\u015f\u00fcncenin temellendirilmesi ve alt yap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcreci \u00e7ok boyutlu ve \u00e7ok katmanl\u0131 bir tasavvur olarak ele almakla birlikte bunun ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin ana unsurlar\u0131na dikkat etmek gerekir. Bunlar devlet anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zdan siyasi, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel hayat\u0131m\u0131za, ekonomik durumumuzdan teknolojideki geli\u015fmi\u015fli\u011fimize, g\u00fcvenlik, enerji ve askeri kapasitemize kadar de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6steren konulard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Burada ilk olarak \u201cDevlet\u201d tasavvurumuzu ve devletin temel dayanaklar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funa ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi a\u00e7\u0131klamaya, \u201cBiz devletten ne anl\u0131yoruz?\u201d sorusuna cevap vermeye ihtiya\u00e7 vard\u0131r. <\/em>Bu konuda her \u015feyden \u00f6nce devletin dayanaklar\u0131n\u0131 do\u011fru kavramak ve bu dayanaklar\u0131 etkin k\u0131lmak gerekir. Devletin bir gereklilik ve de\u011fer olarak kabul\u00fcn\u00fcn \u00e7ok sa\u011flam felsefi dayanaklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Buna \u015fu a\u00e7\u0131dan bak\u0131labilir; insan, \u00f6ncelikle \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonra mal\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye almak ister ve tercihlerinden dolay\u0131 bir haks\u0131zl\u0131\u011fa maruz kalmamay\u0131 arzu eder. \u0130nsan\u0131 devlet dedi\u011fimiz kurumsal varl\u0131\u011f\u0131 kurmaya iten, onun do\u011fas\u0131nda var olan bu e\u011filimlerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 motivasyondur. <\/p>\n\n\n\n

Ku\u015fkusuz bu iki do\u011fal duygunun korunmas\u0131 i\u00e7in m\u00fcessesele\u015fme bir d\u00fczen ve intizam\u0131n tesisini gerekli k\u0131lar. Devlet, d\u00fczene dayal\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f bi\u00e7imini organize eden ki\u015filiktir. Bu nedenledir ki \u201cdevlet\u201d denildi\u011finde akl\u0131m\u0131za gelen ilk \u015feylerden biri hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz kanun, bir ba\u015fka ifade ile hukuk ve d\u00fczen kavramlar\u0131d\u0131r. Devlet, d\u00fczenin kurulmas\u0131, yani bar\u0131\u015f ve huzurun tesisi i\u00e7in hukuk ve kanunlar\u0131 uygulayacak organlar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. B\u00f6ylece devlet, insan\u0131n kendini koruma d\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fcn, benzerleriyle bir arada olma arzusunun, g\u00fcvende hissetme istencinin m\u00fcessesele\u015ftirilmesinden do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Devlet, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 sadece d\u0131\u015ftan gelen tehlikelere kar\u015f\u0131 korumaz, ayn\u0131 zamanda i\u00e7ten gelecek sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 da korur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ki\u015finin can ve mal g\u00fcvenli\u011fi ayn\u0131 toplum i\u00e7indeki ba\u015fka ki\u015filer taraf\u0131ndan da sars\u0131labilece\u011fi gibi ki\u015fi hak kayb\u0131na, onur, haysiyet ve \u015ferefine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lara da maruz kalabilir. Devletin bu d\u00fczeni sa\u011flarken ilk amac\u0131, adalet ilkesini ger\u00e7ekle\u015ftirmektir. Adaletin, adaletsizli\u011fin d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011fu, adaletin tesisinin devletin \u00e7ekirde\u011fini meydana getirdi\u011fi tarihsel bir hakikattir. Hukuk ve adalet; devletin hem varl\u0131k nedeni hem me\u015fruluk arac\u0131 hem de eli, kolu ve silah\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Hukuk ve adaleti devletin hem varl\u0131k sebebi hem de me\u015fruluk arac\u0131 olarak ele al\u0131rken bu konudaki ahengin sa\u011flanmas\u0131nda \u00e7ok hassas olmak laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00f6yle ki; halk, kendisine devletin adil davrand\u0131\u011f\u0131na inanmazsa, o zaman koruma g\u00f6revini yerine getirmek amac\u0131yla kurulmu\u015f olan bir sisteme itaat sa\u011flan\u0131r, ama ba\u011fl\u0131l\u0131k sa\u011flanmaz. Bu bir ger\u00e7ekliktir. Ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 bir toplumsal ve siyasal ortam ise en k\u00fc\u00e7\u00fck bir istikrars\u0131zl\u0131kta ciddi d\u00fczeyde k\u0131r\u0131lganla\u015f\u0131r. Ard\u0131ndan devlet yap\u0131s\u0131 dejenere olur. Sistemde aksakl\u0131klar ya\u015fanmaya ba\u015flan\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle b\u00f6yle bir sars\u0131lmaya meydan vermemek i\u00e7in devletin adaleti ger\u00e7ek anlamda tesis etmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer taraftan devlet, devlet olabilmek i\u00e7in basit ama temel bir ger\u00e7e\u011fe; kuvvete dayan\u0131r.  Koruma, g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flama, d\u00fczeni tesis etme, hizmeti ifa etme devletin kuvvet kullan\u0131m\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lan hallerden yaln\u0131zca birka\u00e7\u0131d\u0131r. Onu, di\u011fer insani m\u00fcesseselerin bir\u00e7o\u011fundan ay\u0131ran temel bir \u00f6zelliktir. Devletin denetimi d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir kuvvet kullan\u0131m\u0131 s\u00f6z konusu olursa devletin zay\u0131f oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Bu sebeple devlet, her t\u00fcrl\u00fc kamu g\u00f6revini yerine getirme ad\u0131na zorlama ara\u00e7lar\u0131n\u0131 tekelinde tutar. Bu, me\u015fru \u015fiddet tekelinin sadece ve sadece devletin elinde oldu\u011funun g\u00f6stergesidir. Me\u015fru ve hukuki olan\u0131n ilan\u0131d\u0131r. Devlet bu g\u00fcc\u00fc yaln\u0131zca toplumun huzur, refah ve d\u00fczeni i\u00e7in gerekti\u011finde kullan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer taraftan bizim kadim varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z devletli bir millet olmam\u0131z ger\u00e7e\u011fine dayan\u0131r. S\u00fcrekli olarak milletin sonradan icat edildi\u011fi ve hatta hayal\u00ee oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Bunun bir ger\u00e7eklik pay\u0131 varsa da bu ger\u00e7eklik tarih sahnesine yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f veya yeni varl\u0131k alan\u0131 bulabilmi\u015f topluluklar i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Tarihin her d\u00f6neminde devletli olan bir milletin ne kendine sonradan tarih yaratmaya ne de varolu\u015funu hayali olanla in\u015fa etmeye ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Zaman ve mek\u00e2n ba\u011flam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan tarihsel hik\u00e2yemizin m\u00fc\u015fterekleri bizi millet yapm\u0131\u015ft\u0131r. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Merhum Erol G\u00fcng\u00f6r Hocan\u0131n de\u011ferlendirmelerinden hareketle \u015funu ifade etmek gerekir ki; bizim \u201csosyal haf\u0131zam\u0131z vard\u0131r\u201d ve bu haf\u0131za d\u00fcnden bug\u00fcne T\u00fcrklerin millet varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck hamurudur. Tarih, topluluklar\u0131 a\u011f\u0131r s\u0131navlardan ge\u00e7irmi\u015f, ancak millet \u015fuuruna sahip olanlar bug\u00fcne kadar devletli millet olarak gelebilmi\u015ftir. Medeniyet yaratm\u0131\u015f bir millet olarak varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z din, k\u00fclt\u00fcr, sanat ve felsefe gibi b\u00fct\u00fcn birimlerde, yani inan\u00e7ta, maddede, d\u00fc\u015f\u00fcncede, s\u00f6zde, seste ve dilde a\u015fik\u00e2r olmu\u015ftur. Bu salt ger\u00e7eklik millet varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n tarihsel seyr\u00fc s\u00fcl\u00fbkunun\u00fcn temel g\u00f6stergeleridir. Devletli olmak ise milletimizin devlete ayr\u0131 ve \u00f6zel bir anlam atfetti\u011finin ve devletin kurdu\u011fu d\u00fczen sayesinde bir medeniyet in\u015fa edebildi\u011finin g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n

Tarihin eski d\u00f6nemlerinden beri devlet, bizde \u201cbaba\u201d fig\u00fcr\u00fc olarak alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu alg\u0131, T\u00fcrklerde devletin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun g\u00f6stergesidir. Baba, varl\u0131k sebebi olman\u0131n yan\u0131nda koruyan, kollayan, besleyen, b\u00fcy\u00fcten, her zaman ailesinin iyili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen, ona \u00f6nc\u00fc oland\u0131r. Devlet de T\u00fcrk milleti i\u00e7in b\u00f6yle bir anlam ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kadim devlet felsefemizde toplum d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131na, huzurun ve refah\u0131n olmas\u0131na, yoksullu\u011fun giderilmesine, y\u00f6nelik vurgularda bulunulurken bu vurgular b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlukla devlet kavram\u0131yla birlikte yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f, d\u00fczene verilen \u00f6nemi g\u00f6stermektedir. Hakan, halk\u0131 devletli ve t\u00f6reli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bar\u0131\u015f, huzur ve ilerleme de ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda devlet ve d\u00fczenin oldu\u011fu yerde emniyet vard\u0131r; haklar g\u00fcvence alt\u0131ndad\u0131r ve geli\u015fme s\u00f6z konusudur. B\u00f6ylesi bir tarihsel devlet tasavvurumuzdan hareketle idealimiz, \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u201d\u0131nda da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclke olarak devletimizin temel i\u015flevleri olan g\u00fcvenlik, refah ve huzuru daim k\u0131lmak, geli\u015fimi s\u00fcrd\u00fcrebilmektir.<\/p>\n\n\n\n

Efendim; <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00e7e\u015fitli de\u011ferlendirmelerinizde \u201cT\u00fcrk\u00e7e D\u00fcnya Kurmak\u201d ifadesini kullan\u0131yorsunuz. Bu ifade bize T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin \u00f6nemi ve de\u011ferini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmakla beraber sanki sizin dile getirdi\u011finiz d\u00fc\u015f\u00fcnce bunu a\u015far nitelikte. \u00d6zellikle T\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131 vizyonuyla ba\u011flant\u0131s\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde bu konuyu biraz a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

1 \/<\/strong> Elbette \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u2019\u0131n\u0131n\u201d dayanaklar\u0131n\u0131n ilki \u201cT\u00fcrk\u00e7e D\u00fcnya Kurma \u0130dealidir.<\/strong><\/em> <\/strong>\u201cT\u00fcrk\u00e7e D\u00fcnya Kurma \u0130deali\u201d b\u00fct\u00fcn di\u011fer dayanaklar\u0131n \u00e7at\u0131 kal\u0131b\u0131 ve y\u00fcksek idealimizdir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu \u00e7at\u0131 tasavvurumuzun kendi i\u00e7inde \u00e7ok \u00e7e\u015fitli alt ba\u015fl\u0131klar\u0131 vard\u0131r.  Bunlar\u0131 ortak bir t\u00f6re tesis etmek, k\u00fclt\u00fcr ve sanat, dil ve edebiyat alanlar\u0131nda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak gibi \u00e7e\u015fitli alt ba\u015fl\u0131klara ay\u0131rabilir ve i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan da detayland\u0131rabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

a \/ Ortak Bir T\u00f6re \u0130n\u015fa Etmek:<\/strong>Burada t\u00f6re, ahlak ve hukuku tan\u0131mlar niteliktedir. <\/strong>Toplumsal, siyasal ve ahlaki kurallar\u0131 kapsayacak \u015fekilde kullan\u0131lan \u201ct\u00f6re\u201d T\u00fcrklerin var olma bi\u00e7imi, ya\u015fam tarz\u0131 ve y\u00f6netim normlar\u0131n\u0131 da kapsayacak \u015fekilde geni\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ifade eder. Merhum Ziya G\u00f6kalp \u00e7o\u011funlukla eski metinlerde t\u00f6re kelimesinin il, yani devlet kelimesiyle birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Burada t\u00f6re, toplumda ahlaki d\u00fczen, devlette yasa anlam\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

T\u00f6re, T\u00fcrklerin yaz\u0131s\u0131z hukuk kurallar\u0131d\u0131r ve T\u00fcrkl\u00fckle ya\u015f\u0131tt\u0131r, bunun i\u00e7in kadim bir tecr\u00fcbenin varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. T\u00f6re, insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, toplumsal ili\u015fkileri d\u00fczenlerken, y\u00f6neticilerle toplum aras\u0131ndaki ili\u015fkileri, g\u00f6revleri ve haklar\u0131 da belirler. Orhun Kitabelerinde t\u00f6re ve il kelimelerinin birlikte kullan\u0131lmas\u0131, il t\u00f6resi \u015feklinde ge\u00e7mesi; devletin, vatan\u0131n, milletin t\u00f6resini ifade eder. Devlet, g\u00fcc\u00fcn\u00fc t\u00f6reden al\u0131r. Devlet d\u00fczenini t\u00f6re sa\u011flar. Devlet veya \u00fclke b\u0131rak\u0131lsa bile t\u00f6renin asla b\u0131rak\u0131lamayacak olmas\u0131n\u0131n nedeni, t\u00f6renin kaybedilmesi durumunda devletin de \u00fclkenin de zaten kaybedilecek olmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Devletin kurulu\u015funu da t\u00f6re belirler. T\u00f6renin d\u00fczeniyle devlet g\u00fcc\u00fc olu\u015fur ve b\u00f6ylece devletin var olmas\u0131, devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 t\u00f6re sayesinde imk\u00e2na kavu\u015fur. Milletin devletine ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u015fey de t\u00f6redir. T\u00f6re, milletin, devletin d\u00fczenine g\u00f6re ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu k\u0131sa de\u011ferlendirme bile \u201ct\u00f6renin\u201d T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak tasavvur bi\u00e7imi oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu ba\u011flamda T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 yukar\u0131da zikredilen tarihsel ba\u011flam\u0131 g\u00fcndemine almal\u0131 ve ortak bir tasavvuru varolu\u015funun temel dayana\u011f\u0131 olarak g\u00f6rmeli ve uygulamal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 2040 Vizyonu Belgesi ifade etmi\u015f oldu\u011fumuz ba\u011flam\u0131yla memnuniyet vericidir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk\u00e7ede hukuk ve ahlak\u0131n birbirinden ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda T\u00fcrklerce kullan\u0131lan \u201ct\u00f6re\u201d veya \u201ct\u00fcre\u201d kelimesi yaz\u0131s\u0131z hukuk kurallar\u0131 kadar ahlaki hayata bir d\u00fczen kazand\u0131ran \u00f6rflerin toplam\u0131n\u0131 da ifade etti\u011fi ve bu konuda \u00e7ok k\u00f6kl\u00fc bir tarihsel ge\u00e7mi\u015fimizin oldu\u011fu dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrklerde ahlak, hukuk ve evren aras\u0131nda ortak bir ahenk vard\u0131r ve bu, ortak tasavvurun sacaya\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturabilir. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin; <\/strong>Yusuf Has Hacib\u2019in tasavvurunda d\u00fcnya ve onu olu\u015fturan \u00f6\u011felerde bir \u201cBilik (Bilgi)\u201d sahibi olman\u0131n \u00f6nemine i\u015faret edilmekte ve bunun \u00fczerinden ahenk olu\u015fturulmaktad\u0131r. Zira bilen, \u201cbili\u011fini\u201d bilendir. Bilgi, ucu buca\u011f\u0131 olmayan bir denizdir. Burada evren, ahlaka vas\u0131ta durumundad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Yani T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc T\u00fcrkistan d\u00f6neminde olsun, \u0130slami devrede olsun, b\u00fct\u00fcn tarih boyunca ahlak ve evren g\u00f6r\u00fc\u015fleri aras\u0131nda b\u00fct\u00fcnle\u015fme sonucundaki ideal k\u00fclt\u00fcr karakterini kazanabilmi\u015ftir. Ortak de\u011ferler sistemi, ortak evren ve yarat\u0131c\u0131 tasavvuru hi\u00e7 ku\u015fkusuz insani-toplumsal d\u00fcnyaya ait her konuda benzer d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve ortak idealleri beraberinde getirecektir. Bu ba\u011flamda T\u00fcrk teo-stratejisi hususi \u00f6nem arz edecektir. <\/p>\n\n\n\n

b \/ K\u00fclt\u00fcr ve Sanat:<\/strong> Milletlerin en temel de\u011ferlerinden birisidir. T\u00fcrk dilinin \u00e7e\u015fitli leh\u00e7e, \u015five ve a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 konu\u015fan; ortak k\u00fclt\u00fcr ve edebiyat\u0131 olan, ortak t\u00f6reyi uygulayan, ortak gelenek ve g\u00f6renek d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fayan topluluklar -birbirlerinden \u00e7ok uzak co\u011frafyalarda ve farkl\u0131 devlet sistemlerinde ya\u015f\u0131yor olsalar bile- ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr evrenine sahiptirler. Bug\u00fcn d\u00fcnya \u00fczerinde k\u00fclt\u00fcr co\u011frafyalar\u0131 ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bunlar\u0131n i\u00e7erisinde en k\u00f6kl\u00fclerinden birinin T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc oldu\u011fu bir ger\u00e7ekliktir.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde hangi nedenden olursa olsun hareketli bir halde bulunup \u00fc\u00e7 k\u0131taya yay\u0131lm\u0131\u015f T\u00fcrk soylu kavimler ile ortak T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne mensup akraba topluluklar hep birlikte T\u00fcrk milletini olu\u015fturur. Bu sebeple, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131na mensup T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n ve akraba topluluklar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne \u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131\u201d ad\u0131 verilir. \u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131\u201dn\u0131 olu\u015fturan T\u00fcrk boylar\u0131 ve akraba topluluklar\u0131n\u0131n ortak k\u00fclt\u00fcr miraslar\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc edebiyat \u00fcr\u00fcnleri \u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 K\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201dn\u00fc meydana getirir. Sanat da bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc meydana getiren \u00f6nemli miraslardan biridir.<\/p>\n\n\n\n

Sanat\u0131 duygunun nesnede dile gelmesi veya duygunun varl\u0131\u011fa ba\u015fka bir boyut kazand\u0131rmas\u0131 olarak tan\u0131mlayabiliriz. Her sanat eseri bir anlam a\u011f\u0131 ve bir evren olu\u015fturur. Sanat, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyay\u0131 anlamland\u0131rma ad\u0131na din, bilim ve felsefeye e\u015flik eden genel bir tasavvurdur. Yine sanat, rasyonel olan\u0131n duygusal yarat\u0131c\u0131l\u0131kla ifade bulmas\u0131d\u0131r. Sanatta toplumlar\u0131n tarihlerinin, d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n, kabul g\u00f6ren de\u011ferlerinin, ortak ac\u0131 ve mutluluklar\u0131n\u0131n izleri bulunur. Her medeniyet milletinin sanat ve estetik duyu\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc farkl\u0131l\u0131klar arz eder. T\u00fcrk sanat\u0131 da k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu da tarihi d\u00f6neme\u00e7ler i\u00e7erisinde T\u00fcrk milletinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyaya, dini, k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimlere g\u00f6re \u015fekillenmi\u015f ve estetik bir tarza ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk esteti\u011fi ve sanat\u0131yla ilgili T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n ortak sanatsal etkinlikleri \u00e7ok daha fazla art\u0131rmas\u0131 ku\u015fkusuz \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortak haf\u0131za, an\u0131lar, tecr\u00fcbeler ve de\u011ferlere en k\u0131sa ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc ula\u015fabilecek form sanatta gizlidir. Kolektif bilinci, milli \u015fuuru in\u015fa etmenin en \u00f6nemli ve ge\u00e7erli yolu bug\u00fcn k\u00fclt\u00fcr ve sanat end\u00fcstrisidir. Bu anlamda yap\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc etkinlik, ortak alg\u0131y\u0131 besleyecek, ortak haf\u0131zay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek ve ayn\u0131 hedeflere\/ideallere do\u011fru y\u00fcr\u00fcmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacakt\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n

c \/<\/strong> Dil ve Edebiyat:<\/strong><\/em> T\u00fcrk\u00e7e d\u00fcnya kurmak y\u00fcksek idealimizin en \u00f6nemli e\u015fi\u011fi \u015f\u00fcphesiz ortak alfabedir. <\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc bu T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in bir d\u00fcnya tasavvurunun en somut ad\u0131m\u0131 olacakt\u0131r. T\u00fcrk Devletler Te\u015fkilat\u0131n\u0131n ortak alfabe hususunda atm\u0131\u015f oldu\u011fu ad\u0131mlar ise \u00e7ok de\u011ferlidir. Zira bir dil kurmak bir d\u00fcnya in\u015fa etmektir. \u0130nsan\u0131n dil d\u00fcnyas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcncesi kavramlarla olu\u015fur. Etraf\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7evreleyen nesneler veya d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyam\u0131z\u0131n ufuklar\u0131nda var olan tasavvurlar\u0131 hangi kavramlarla dile getirdi\u011fimiz olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. D\u00fcnyay\u0131 T\u00fcrk\u00e7e okumak, de\u011ferlendirmek ve anlamland\u0131rmak ancak ortak kavramlar hazinesine sahip olmakla m\u00fcmk\u00fcn hale gelir. <\/p>\n\n\n\n

Diller milletlerin karakterlerinin, duyu\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f bi\u00e7imlerinin anahtarlar\u0131d\u0131r. Bir dil d\u00fcnyas\u0131n\u0131 tan\u0131mak bir mill\u00ee karakteri anlamay\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lar. Bu ba\u011flamda T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131n\u0131n dil konusunda att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar hi\u00e7 ku\u015fkusuz bir T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 in\u015fas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan okunmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn Bat\u0131l\u0131 dile ve anlam \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne maruz kalm\u0131\u015f toplumlar\u0131n ataca\u011f\u0131 en sa\u011fl\u0131kl\u0131 ad\u0131m kendi dil d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 kurmak, kendi tarihsel ak\u0131llar\u0131n\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel kimliklerini var edecek kavram evrenlerini ve kavram setlerini olu\u015fturmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Edebiyat noktas\u0131nda ise \u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Edebiyat\u0131\u201d denildi\u011finde akl\u0131m\u0131za \u00f6ncelikle \u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131\u201d kavram\u0131 gelmelidir. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren \u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131\u201d kavram\u0131 kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r ve bu kavram T\u00fcrklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyalar\u0131 kastetmektedir. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 co\u011frafya olduk\u00e7a geni\u015ftir; bat\u0131da Macaristan, do\u011fuda ise Mo\u011folistan\u2019a kadar uzan\u0131r. \u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Edebiyat\u0131\u201d denildi\u011finde de bu co\u011frafyada ya\u015fayan T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n olu\u015fturmu\u015f oldu\u011fu edebiyat\u0131 kastetmekteyiz. <\/p>\n\n\n\n

Geni\u015f, ancak bir o kadar farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerle i\u00e7 i\u00e7e olan bu edebiyat d\u00fcnyas\u0131n\u0131n farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin etkisinde de kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylememiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 edebiyat\u0131 denildi\u011finde akla K\u0131rg\u0131z, \u00d6zbek, Azeri, T\u00fcrkmen, Tatar T\u00fcrklerinin olu\u015fturmu\u015f olduklar\u0131 edebiyat gelmektedir. Buralardaki \u00e7a\u011fda\u015f edebiyat ile T\u00fcrkiye\u2019deki edebiyat aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r ve bu, dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir ger\u00e7ekliktir. <\/p>\n\n\n\n

Dil ve anlat\u0131m y\u00f6n\u00fcyle olduk\u00e7a geli\u015fmi\u015f olan bu edebiyat d\u00fcnyas\u0131nda ba\u015fta roman olmak \u00fczere hik\u00e2ye, \u015fiir, tiyatro gibi bir\u00e7ok t\u00fcrde eser verilmi\u015ftir. K\u0131rg\u0131z edebiyat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli yazarlar\u0131ndan olan Cengiz Aytmatov ile K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131ndan Cengiz Da\u011fc\u0131\u2019n\u0131n \u00fcn\u00fc T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda ortak isimler tespit edilmeli ve \u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Edebiyat\u0131\u201d olarak T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019nda bulunan b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin e\u011fitim m\u00fcfredatlar\u0131nda yerini almal\u0131d\u0131r. Bunlar bizim ortak duyu\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f6portaj: Prof. Dr. Muhammet Hanifi MAC\u0130T<\/strong><\/p>\n\n\n\n

(MHP Genel Ba\u015fkan Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

MHP Lideri Devlet Bah\u00e7eli, \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201d tasavvuru \u00f6ncelikle kadim hik\u00e2yemizin bundan sonraki halkas\u0131, Cumhuriyet ile ba\u015flayan modern devlet yap\u0131m\u0131zla var olu\u015fumuzun ikinci y\u00fczy\u0131ldaki beyan\u0131d\u0131r” dedi. MHP Lideri\u00a0Devlet Bah\u00e7eli,\u00a0\u201cT\u00fcrk […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,1,12,11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12616"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12616"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12619,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12616\/revisions\/12619"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}