{"id":4394,"date":"2020-07-25T12:24:10","date_gmt":"2020-07-25T09:24:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mhphaber.com\/?p=4394"},"modified":"2020-07-25T12:24:10","modified_gmt":"2020-07-25T09:24:10","slug":"sosyal-medya-dunyanin-sorunu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.mhphaber.com\/?p=4394","title":{"rendered":"Sosyal medya d\u00fcnyan\u0131n sorunu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>K\u00fcresel ekonomide dijital platformlar\u0131n ve hizmetlerin pay\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artarken, d\u00fcnyada pek \u00e7ok \u00fclke vergi, g\u00fcvenlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, i\u00e7erik gibi konularda ilgili servis sa\u011flay\u0131c\u0131larla uyu\u015fmazl\u0131k ya\u015f\u0131yor.<\/strong> Ana amac\u0131 k\u00e2r elde etmek olan \u015firketler ile \u00fclke y\u00f6netimleri kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelebiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Milyonlarca kullan\u0131c\u0131s\u0131 ve baz\u0131 \u00fclkelerin milli gelirini ge\u00e7en piyasa de\u011ferleri ile k\u00fcresel ekonomik g\u00fc\u00e7 olan Google, Apple, Facebook, Netflix, Twitter gibi d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck BigTech \u015firketleri; milyonlarca kullan\u0131c\u0131n\u0131n online aktivitelerinden elde etti\u011fi big data ile toplumun davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 ve alg\u0131s\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirme kabiliyetine sahip olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sosyal medya<\/strong>&nbsp;siteleri ayn\u0131 zamanda kulland\u0131klar\u0131 algoritmalar ile de kullan\u0131c\u0131lar \u00fczerinde etkili olabiliyor. The Atlantic sitesinde yer alan habere g\u00f6re Facebook&#8217;un 2012 y\u0131l\u0131nda 700 bin Facebook kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na sadece olumlu bir k\u0131sm\u0131na sadece olumsuz g\u00f6nderiler g\u00f6steriyor. Deney sonucuna g\u00f6re, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n olumlu g\u00f6nderiler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda ayn\u0131 \u015fekilde olumlu g\u00f6nderiler payla\u015ft\u0131\u011f\u0131; olumsuz g\u00f6nderiler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda ise yine ayn\u0131 \u015fekilde daha \u00e7ok olumsuz g\u00f6nderiler payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">T\u00fcrkiye&#8217;deki aboneliklerden 53 milyon dolar gelir<\/h3>\n\n\n\n<p>ABD merkezli online medya hizmetleri sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 Netflix, son d\u00f6nemde i\u00e7erikleri ile hem d\u00fcnya da hem T\u00fcrkiye&#8217;de g\u00fcndem olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Netflix, sosyal medya platformlar\u0131ndan farkl\u0131 olarak yap\u0131mlar\u0131n\u0131n i\u00e7eriklerinin yerel otoriteler taraf\u0131ndan denetlenmesi ve vergilendirmeyle ilgili sorunlarla g\u00fcndeme geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Netflix&#8217;in ge\u00e7en y\u0131l sonu itibar\u0131yla T\u00fcrkiye&#8217;de aktif 1,5 milyon abonesi bulunuyor. \u0130ngiltere merkezli Comparitech \u015firketinin derledi\u011fi verilere g\u00f6re, Netflix&#8217;in en fazla \u00fccretli abonesinin oldu\u011fu \u00fclke s\u0131ralamas\u0131nda T\u00fcrkiye, 23 \u00fclke aras\u0131nda 18. s\u0131rada bulunuyor. Listenin ilk \u00fc\u00e7 s\u0131ras\u0131n\u0131 61 milyon aboneyle ABD, 15 milyonla Brezilya, 13 milyonla Birle\u015fik Krall\u0131k olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Comparitech&#8217;in tahmini hesaplamas\u0131na g\u00f6re Netflix, bu y\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde T\u00fcrkiye&#8217;deki aboneliklerden 53 milyon dolar, ikinci \u00e7eyrekte 56 milyon dolar\u0131n \u00fczerine gelir elde etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Netflix&#8217;in 23 \u00fclkedeki aboneleri \u00fczerinden derlenen bilgiye g\u00f6re, \u015firket y\u0131l\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011finde s\u00f6z konusu \u00fclkelerdeki abonelerinden 5,6 milyar dolar gelir sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Netflix&#8217;in gelirinin y\u00fczde 52,7&#8217;si uluslararas\u0131 yay\u0131n hizmetlerinden<\/h3>\n\n\n\n<p>ABD&#8217;li analiz \u015firketi Investopedia&#8217;n\u0131n verilerine g\u00f6re Netflix&#8217;in gelirlerinin y\u00fczde 53&#8217;\u00fc uluslararas\u0131 yay\u0131n hizmetinden, y\u00fczde 46&#8217;s\u0131 ABD i\u00e7i yay\u0131n hizmetinden ve y\u00fczde 1&#8217;i di\u011fer kaynaklardan olu\u015fuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Netflix, ge\u00e7en y\u0131l 20,2 milyar dolar gelir sa\u011flarken, abonelikleri de kapsayan uluslararas\u0131 yay\u0131n hizmeti gelirleri 10,6 milyar dolar\u0131 a\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Twitter&#8217;\u0131n gelirlerinin y\u00fczde 86,5&#8217;i reklamdan<\/h3>\n\n\n\n<p>Sosyal a\u011f sitelerinin gelir kaynaklar\u0131 platformun yap\u0131s\u0131na g\u00f6re \u015fekilleniyor. Twitter, 2019&#8217;da toplam 3,5 milyar dolar gelir elde etti.&nbsp;<strong>Twitter<\/strong>&#8216;\u0131n gelir kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 86,5&#8217;ini reklam gelirleri, y\u00fczde 13,5&#8217;ini ise veri lisanslar\u0131 ve di\u011fer unsurlar olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelirlerinin 3 milyar dolara yak\u0131n\u0131n\u0131 sponsor twitter ve hesaplar gibi \u00e7e\u015fitli reklam servisleriyle elde eden platform, 0,5 milyar dolar\u0131n\u0131 ise \u015firketlere ve geli\u015ftiricilere sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek zamanl\u0131 veri kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik abonelik sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u00e7eren veri lisanslar\u0131ndan sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Twitter, y\u0131llar i\u00e7inde gelirlerini art\u0131rsa da platformdaki nefret s\u00f6ylemlerinin ve sahte hesaplar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7e\u015fitli ama\u00e7lara y\u00f6nelik yap\u0131lan giri\u015fimlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek etkili bir g\u00fcvenlik sistemi geli\u015ftiremedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Platform belli aral\u0131klarla siyasi ama\u00e7lara hizmet eden, baz\u0131 \u00fclkelerin h\u00fck\u00fcmetleriyle ili\u015fkili oldu\u011funu duyurdu\u011fu \u00e7ok say\u0131da hesab\u0131 kapatsa da uzmanlar bu y\u00f6ntemin etkili bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Facebook&#8217;un geliri 70 milyar dolar\u0131 a\u015ft\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>ABD merkezli sosyal medya devlerinden&nbsp;<strong>Facebook<\/strong>, ge\u00e7en y\u0131l 70,7 milyar dolar gelir sa\u011flarken, gelirlerinin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131 (y\u00fczde 98,5) reklam servislerinden olu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyal a\u011f sitesi Facebook&#8217;u, foto\u011fraf ve video payla\u015f\u0131m uygulamas\u0131 Instagram&#8217;\u0131, mesajla\u015fma uygulamalar\u0131 Messenger ve WhatsApp&#8217;\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131ran \u015firketin, bu platformlar \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 reklam sat\u0131\u015flar\u0131 ana gelir kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eirket, yapay zeka, kripto para gibi alanlarda \u00e7ok say\u0131da yat\u0131r\u0131m yap\u0131yor. \u015eirketin kripto para teknolojisine y\u00f6nelik geli\u015ftirdi\u011fi Libra isimli kripto para birimi, uluslararas\u0131 kurulu\u015flardan ve \u00fclkelerden denetime ve tekelle\u015fmeye y\u00f6nelik \u00e7ekinceler sebebiyle ele\u015ftiri alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Reklam servislerinin siyasi ve ticari olarak k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131 sebebiyle s\u0131kl\u0131kla g\u00fcndeme gelen Facebook, 70,7 milyar dolarla sosyal medya platformlar\u0131 aras\u0131nda en \u00e7ok gelir elde eden \u015firket oldu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">D\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131 sosyal medya kullan\u0131c\u0131s\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere merkezli We Are Social sitesinde yay\u0131mlanan &#8220;Digital 2020&#8221; raporu verilerine g\u00f6re 7,8 milyara ula\u015fan d\u00fcnya n\u00fcfusunun 5 milyar 190 milyonu mobil telefon kullan\u0131c\u0131s\u0131, 4 milyar 540 milyonu internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 ve 3 milyar 800 milyonu aktif sosyal medya kullan\u0131c\u0131s\u0131 konumunda bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Facebook, 2 milyar 449 milyonla ayl\u0131k aktif kullan\u0131c\u0131 say\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ilk s\u0131rada yer al\u0131yor. Facebook&#8217;u 2 milyar kullan\u0131c\u0131yla Youtube, 1,6 milyar kullan\u0131c\u0131yla WhatsApp, 1,3 milyar kullan\u0131c\u0131yla Facebook Messenger, 1,15 ile WeChat, 1 milyar kullan\u0131c\u0131yla Instagram ve 800 milyon kullan\u0131c\u0131yla TikTok takip ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kullan\u0131c\u0131lar g\u00fcnde ortalama 6 saat 43 dakikalar\u0131n\u0131 internette ge\u00e7irirken, bunun 2 saat 24 dakikas\u0131n\u0131 sosyal medya platformlar\u0131nda harc\u0131yor. T\u00fcrkiye ise g\u00fcnl\u00fck 2 saat 51 dakika sosyal medya kullan\u0131m\u0131 ve 7 saat 29 dakika internet kullan\u0131m ile d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131n \u00fczerinde yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyal medya siteleri ayn\u0131 zamandan d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok ziyaret edilen siteleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Google ve Youtube ilk iki s\u0131rada yer al\u0131rken Facebook, Wikipedia, Netflix, Amazon gibi T\u00fcrkiye&#8217;de de pop\u00fcler olan siteler ilk 20 i\u00e7erisinde yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Rapor, T\u00fcrk\u00e7e&#8217;nin internet ortam\u0131ndaki yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. \u0130ngilizce, internette kullan\u0131lan en yayg\u0131n dil olurken, T\u00fcrk\u00e7e, \u00c7ince&#8217;nin iki basamak \u00f6n\u00fcnde 9. s\u0131rada yer al\u0131yor. T\u00fcrkiye 13 ya\u015f ve \u00fczeri sosyal medya kullan\u0131c\u0131 oran\u0131 y\u00fczde 81&#8217;le d\u00fcnyada 21. s\u0131rada bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye, i\u015fini geli\u015ftirmek i\u00e7in sosyal medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullananlar s\u0131ralamas\u0131nda ise y\u00fczde 44&#8217;le d\u00fcnyada 17. s\u0131rada bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">T\u00fcrkiye Twitter&#8217;da da d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131n \u00fczerinde<\/h3>\n\n\n\n<p>&#8220;Digital 2020&#8221; raporuna g\u00f6re Facebook&#8217;un T\u00fcrkiye&#8217;de 37 milyon kullan\u0131c\u0131s\u0131 bulunuyor. Bu haliyle T\u00fcrkiye d\u00fcnyada 10. s\u0131rada yer al\u0131yor. Facebook&#8217;un d\u00fcnyada potansiyel olarak reklam g\u00f6nderebilir halde olan yakla\u015f\u0131k 1 milyar 949 milyon kullan\u0131c\u0131s\u0131 bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk\u00e7e ise Facebook&#8217;ta 57 milyon T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan kullan\u0131c\u0131 ile 12. s\u0131rada yer al\u0131yor. Facebook \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda faaliyetlerine devam eden Instagram&#8217;\u0131n ise T\u00fcrkiye&#8217;de 38 milyon kullan\u0131c\u0131s\u0131 bulunuyor. Bu haliyle T\u00fcrkiye d\u00fcnyada Instagram&#8217;\u0131 en \u00e7ok kullan\u0131lan 6. \u00fclke konumunda bulunurken, zirvede 120 milyonluk kullan\u0131c\u0131 ile ABD bulunuyor. Buna g\u00f6re 13 ya\u015f \u00fczeri n\u00fcfusa oranland\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye n\u00fcfusunun y\u00fczde 57&#8217;sine potansiyel reklam g\u00f6nderilebilir kullan\u0131c\u0131 oran\u0131 ile d\u00fcnyada 5. s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de Twitter&#8217;da da d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131n \u00fczerinde yer al\u0131yor. D\u00fcnyada Twitter kullan\u0131m\u0131nda 59 milyon ile ABD zirvede yer al\u0131rken, T\u00fcrkiye 11 milyon 800 bin ile 6. s\u0131rada bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sosyal medya reklamlar\u0131 h\u0131zla art\u0131yor<\/h3>\n\n\n\n<p>Dijitalle\u015fmenin ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131zla b\u00fcy\u00fcmesi ve ve mobil cihaz kullan\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131, ticaretin ve reklamlar mecralar\u0131n\u0131n da de\u011fi\u015fimini beraberinde getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re ge\u00e7en y\u0131l mobil cihazlarla bir \u00fcr\u00fcn alanlar\u0131n say\u0131s\u0131 d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 52&#8217;si oldu. D\u00fcnyanda \u015firketten t\u00fcketiciye (B2C) alan\u0131nda e-ticaretin toplam de\u011feri 3,4 trilyon dolara ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada yeni bir \u00fcr\u00fcn\u00fc arama motorlar\u0131yla tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler y\u00fczde 35&#8217;le ilk s\u0131rada yer ald\u0131. Televizyon reklamlar\u0131yla tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler y\u00fczde 34 ile 2. s\u0131rada, tavsiye ile tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtenler 3. s\u0131rada ve sosyal medya reklamlar\u0131 ile tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler 4. s\u0131rada yer ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Rapora g\u00f6re d\u00fcnyada 2019 y\u0131l\u0131nda dijital reklamc\u0131l\u0131\u011f\u0131 toplamda 334 milyar dolar harcan\u0131rken, bunun yakla\u015f\u0131k 90 milyar dolar\u0131 sosyal medya platformlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131ld\u0131. 2018 ve 2019 y\u0131llar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sosyal medya y\u00fczde 18 art\u0131\u015fla reklam art\u0131\u015flar\u0131nda en \u00e7ok art\u0131\u015f kaydeden mecra haline geldi. \u00d6zel platform baz\u0131nda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Google 103,7 milyar dolar, Facebook 67,4 milyar dolar Alibaba 29,2 milyar dolar ve Amazon 14 milyar dolar reklam paylar\u0131 ile s\u0131ralan\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>K\u00fcresel ekonomide dijital platformlar\u0131n ve hizmetlerin pay\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artarken, d\u00fcnyada pek \u00e7ok \u00fclke vergi, g\u00fcvenlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, i\u00e7erik gibi konularda ilgili servis sa\u011flay\u0131c\u0131larla uyu\u015fmazl\u0131k ya\u015f\u0131yor. Ana amac\u0131 k\u00e2r elde <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"http:\/\/www.mhphaber.com\/?p=4394\" title=\"Sosyal medya d\u00fcnyan\u0131n sorunu\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":4395,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4394"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4394"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4396,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4394\/revisions\/4396"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4395"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}