﻿{"id":5407,"date":"2021-01-11T20:21:36","date_gmt":"2021-01-11T17:21:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mhphaber.com\/?p=5407"},"modified":"2021-01-11T20:21:39","modified_gmt":"2021-01-11T17:21:39","slug":"mhp-lideri-bahceliden-aciklama-iyilestirilmis-ve-guclendirilmis-parlamenter-sistem-yalanlari","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.mhphaber.com\/?p=5407","title":{"rendered":"MHP Lideri Bah\u00e7eli\u2019den a\u00e7\u0131klama: \u0130yile\u015ftirilmi\u015f ve G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem Yalanlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli EtikHaber<\/strong>\u2019e \u00f6zel \u201c<strong>\u0130yile\u015ftirilmi\u015f ve G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem Dayatmas\u0131: Yalanlar- Ger\u00e7ekler-T\u00fcrkiye\u2019nin \u00d6n\u00fcne Kurulan \u00c7etin Tuzaklar<\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klama yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Milliyet\u00e7i Hareket Partisi Genel Ba\u015fkan\u0131 Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli EtikHaber\u2019e \u00f6zel \u201c\u0130yile\u015ftirilmi\u015f ve G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem Dayatmas\u0131: Yalanlar- Ger\u00e7ekler-T\u00fcrkiye\u2019nin \u00d6n\u00fcne Kurulan \u00c7etin Tuzaklar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klama yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>MHP Lideri Bah\u00e7eli\u2019nin EtikHaber\u2019e \u00f6zel olarak yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Yalanlar- Ger\u00e7ekler-T\u00fcrkiye\u2019nin \u00d6n\u00fcne Kurulan \u00c7etin Tuzaklar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>-Giri\u015f<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Milliyet\u00e7i fikriyat\u0131n isabet ve iradeyle i\u015faret etti\u011fi sarih ger\u00e7ek, tarihin milletler ve medeniyetler m\u00fccadelesinin ana yata\u011f\u0131, ana kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u00fccadele dinami\u011finin \u015fiddet ve s\u00fcrecini tespit, istikamet ve ilerleyi\u015fini tayin eden tarihsel, k\u00fclt\u00fcrel, sosyolojik, psikolojik ve siyasi fakt\u00f6rler birbiriyle hem ili\u015fki halindedir, hem de birbirini tamamlar niteliktedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Biri olmadan di\u011ferinin varl\u0131\u011f\u0131 stratejik zaaflar\u0131 \u00f6rtmeye yetmeyecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Milletler mekanda (yani vatanda) ve zamanda baki kalmay\u0131 hedeflemi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu maksatla da verili akl\u0131n rehberli\u011finde, tarihi ger\u00e7eklerin refakatinde s\u00fcrekli aray\u0131\u015f ve \u00e7aban\u0131n i\u00e7inde bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Deyim yerindeyse, hayat kasesinin dibinde yatan bal\u00f6z\u00fcn\u00fcn tad\u0131na varmak her milletin amac\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu yap\u0131yorken beka terazinde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck-g\u00fcvenlik dengesini g\u00f6zetip demokrasiyle demagoji tefrikini dikkat ve ferasetle ger\u00e7ekle\u015ftirmek karma\u015fan\u0131n i\u00e7indeki sadeli\u011fi, genelin i\u00e7indeki \u00f6zeli, m\u00fccadelenin ruhundaki mukavemeti temin ve te\u015fhir edecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tats\u0131z ve talihsiz bir fas\u0131l olarak tarihin kuytu k\u00f6\u015felerinde g\u00f6m\u00fcl\u00fc duran hadiselerin derinine inildi\u011finde yanl\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015flerin, yalan duru\u015flar\u0131n, yozla\u015fm\u0131\u015f beklentilerin m\u00fcessiriyeti \u00e7arp\u0131c\u0131 \u015fekilde g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelece\u011fe dair s\u00f6z\u00fc olmayanlar\u0131n, sahici \u00fcslup ve samimi tutumdan mahrumiyet \u00e7ekenlerin hayat\u0131n do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131nda kontrols\u00fczce s\u00fcr\u00fcklenmeleri son derece do\u011fal ve normaldir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesnetli, tutarl\u0131 ve i\u00e7i dolu s\u00f6z s\u00f6ylemek bir fikir p\u0131r\u0131lt\u0131s\u0131na, ger\u00e7eklerle b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir siyaset ba\u015far\u0131s\u0131na delalet edecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne dedi\u011fini bilmeyenlerin neyi savundu\u011funun etik kurallar muhtevas\u0131nda bir \u00f6nemi yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ddialar\u0131, ifade ve irade g\u00fcc\u00fcyle desteklenmemi\u015f olanlar\u0131n fiil ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri i\u011fneyle kuyu kazmaktan farks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk milleti son iki as\u0131rda nice badireyi milli birlik ve dayan\u0131\u015fma ruhunun aziz ikram\u0131yla a\u015fmas\u0131n\u0131 bilmi\u015f, ayn\u0131 zamanda daha istikrarl\u0131, daha huzurlu, daha g\u00fcvenli, daha kudretli bir h\u00fck\u00fcmet modelini ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fartlar\u0131n karma\u015f\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mutlak\u0131yet-Me\u015frutiyet-Cumhuriyet; tarihi ve milli varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcdafaa etme azmi ta\u015f\u0131yan aziz milletimizin tercih ve temin etti\u011fi rejim modelleri olarak tezah\u00fcr, hatta zaman i\u00e7inde tekam\u00fcl etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Rejim ile h\u00fck\u00fcmet ve y\u00f6netim sistemleri elbette ayr\u0131 ayr\u0131 ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fck\u00fcmet sistemini rejim diye tan\u0131mlamak ya cehaletin ya da maksatl\u0131 sapt\u0131rman\u0131n eseridir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kuruldu\u011fu tarihten itibaren maruz kal\u0131nan sistemsel aksamalar, devlet kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 ve yetki karma\u015fas\u0131, kuvvetler ayr\u0131m\u0131 konusundaki \u00e7atlaklar devaml\u0131 g\u00fcndemdeki yerini korumu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stikrars\u0131z h\u00fck\u00fcmetler, koalisyon kavgalar\u0131, siyasi kutupla\u015fma ve anla\u015fmazl\u0131klar seri ve s\u00fcratli kararlar al\u0131nmas\u0131na hep mani olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fin asl\u0131nda tek parti d\u00f6neminin ne derece Parlamenter Sisteme uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Krizlerin, darbelerin, y\u00f6netimdeki \u00e7ift ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n, siyaset kurumuna k\u00f6k salan uzla\u015fmaz ihtilaflar\u0131n millet ve devlet hayat\u0131nda pek \u00e7ok \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik edip tetikledi\u011fi her akl\u0131 ba\u015f\u0131nda insan\u0131m\u0131z\u0131n malumudur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle 15 Temmuz FET\u00d6 i\u015fgal kalk\u0131\u015fmas\u0131 y\u00f6netim sisteminde demokratik ve tarihsel miras\u0131m\u0131zla \u00e7eli\u015fmeyen bir de\u011fi\u015fikli\u011fin acil bir ihtiya\u00e7 oldu\u011funu tescillemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kapsamda milli iradenin oluru ve onay\u0131yla Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi \u00fclkemizin zor ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00f6neminde halk oylamas\u0131 yoluyla kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Toplumsal dokuya, milli b\u00fcnyeye, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr ve tarihsel m\u00fcktesebat\u0131na uygun olan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi b\u00fcy\u00fck bir bo\u015flu\u011fu doldurmu\u015f, zaman i\u00e7inde yo\u011funluk kazanan eksi\u011fi kapatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle \u201c\u0130yile\u015ftirilmi\u015f ve G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem\u201d \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00e7aresizli\u011fin ispat\u0131, hep ayn\u0131 \u015feyleri yaparak farkl\u0131 sonu\u00e7 bekleyen siyasi acziyetin ilan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamenter Sistemi siyasetlerinin ana ekseni haline getiren partiler, i\u015flevini iyice yitirmi\u015f, sorun \u00e7\u00f6zme kabiliyetini kaybetmi\u015f bir y\u00f6netim sisteminin T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011finde yeri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak ve kabullenmek durumundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna kar\u015f\u0131 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi 2020 y\u0131l\u0131 sonu itibariyle hukuken ve fiilen 2 y\u0131l 5 ay 22 g\u00fcnl\u00fck bir uygulama mazisine sahip olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, kurulu\u015f d\u00f6neminin ard\u0131ndan \u00e7ok partili hayata ge\u00e7ildikten sonra 72 y\u0131ld\u0131r devrede olan Parlamenter Sistemden Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemine ge\u00e7i\u015fle birlikte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc evresine de girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fc\u00e7l\u00fc Meclis, etkili y\u00fcr\u00fctme, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z yarg\u0131 ile birlikte kudretli devlet, g\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrkiye ad\u0131m ad\u0131m tesis edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130yile\u015ftirilmi\u015f ve G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem De\u011ferlendirmesi Hukuki ve Siyasi S\u00fcre\u00e7:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem \u00f6nerisinin ger\u00e7ekle\u015febilmesi siyasi bir temenni yan\u0131nda bir hukuki s\u00fcre\u00e7tir. \u00d6ncelikle, parlamenter sisteme geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in Anayasa De\u011fi\u015fikli\u011fi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa De\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in TBMM\u2019de en az 200 milletvekilinin teklifi ve en az 360 milletvekilinin kabul etmesi, Cumhurba\u015fkan\u0131 geri g\u00f6nderirse en az 400 milletvekilinin kabul etmesi, ayr\u0131ca halkoylamas\u0131nda ge\u00e7erli oylar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan \u00e7o\u011funun kabul olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede mevcut TBMM milletvekili da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter sistemi \u00f6neren partilerin hepsi bir araya gelse bile gerekli Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fini yapabilmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistemin temel \u00f6zellikleri konusunda bug\u00fcne kadar HDP (S.Demirta\u015f), CHP (M.Erkek) ve Gelecek Partisi taraf\u0131ndan kamuoyuna a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131, \u00f6zet olarak 4 madde halinde s\u0131ralamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunlar;<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n TBMM taraf\u0131ndan se\u00e7ilmesi, partisiz, tarafs\u0131z olmas\u0131, sadece sembolik ve t\u00f6rensel yetkilere sahip k\u0131l\u0131nmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fck\u00fcmetin parlamento i\u00e7inden kurulmas\u0131, bakanlar\u0131n se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131, H\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131n\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinin zorla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda &#8220;yap\u0131c\u0131\/kurucu g\u00fcvensizlik modeli\u201dnin getirilmesi,<\/p>\n\n\n\n<p>Siyasi partiler ve se\u00e7im sistemi, TBMM \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, medya, sivil toplum, yerel y\u00f6netimler, yarg\u0131, ekonomi ve b\u00fcrokrasi konular\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00f6nerilere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; s\u00fcrekli eskiye d\u00f6n\u00fclmeyece\u011finin vurgulanmas\u0131na kar\u015f\u0131n, a\u00e7\u0131klanan \u00f6nerilerin genel olarak eskiye d\u00f6n\u00fc\u015f i\u00e7erdi\u011fi, \u00fclkemizde daha \u00f6nce uygulanan Parlamenter Sistemin tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n Meclis taraf\u0131ndan se\u00e7ilmesi 1982 Anayasas\u0131nda yer alm\u0131\u015f, 2007 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilmesi kabul edilmi\u015f ve 2014 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi bu de\u011fi\u015fiklik \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemine ge\u00e7i\u015fi i\u00e7eren 2017 Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finde de yeni sistemin bir gere\u011fi olarak Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve 2018 de yap\u0131lan se\u00e7imle Cumhurba\u015fkan\u0131 halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n Meclis taraf\u0131ndan se\u00e7ilmesi, partisiz, tarafs\u0131z olmas\u0131, sadece sembolik ve t\u00f6rensel yetkilere sahip k\u0131l\u0131nmas\u0131 \u00f6nerisi eski sistemde var olan ve uzun y\u0131llar uygulanan bir y\u00f6ntemdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka husus ise, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n Meclis taraf\u0131ndan se\u00e7ilmesi, halen do\u011frudan yans\u0131yan halk iradesini ortadan kald\u0131racak olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca sembolik g\u00f6rev, yetki ve sorumlulu\u011fun boyutu belirsizdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Devletin ba\u015f\u0131 s\u0131fat\u0131 ve y\u00fcr\u00fctmenin bir unsuru olacak Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131na bu s\u0131fatlara uygun g\u00f6rev ve sorumluluk y\u00fcklenmesi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na y\u00fcr\u00fctmedeki \u00e7ift ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rev, yetki ve sorumluluk tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yeniden ba\u015flatacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalan tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 uygulamada yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlar nedeniyle bir\u00e7ok tart\u0131\u015fman\u0131n da dinami\u011fi olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasam\u0131zda Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revle ilgili olarak zaten vard\u0131r ve esas olan da bu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 dahil herkesin temel haklar\u0131ndan olan siyasi partiye \u00fcye olabilme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc engellenmemelidir. H\u00fck\u00fcmetin parlamento i\u00e7inden kurulmas\u0131 Parlamenter Sistemin temel bir \u00f6zelli\u011fi olup, \u00dclkemizde 2017 Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finden \u00f6nce uygulanm\u0131\u015f ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi ile birlikte kalkm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcr\u00fctmenin TBMM\u2019nden \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde, Cumhurba\u015fkan\u0131 da y\u00fcr\u00fctmenin bir unsuru olacak, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan siyasi sorumluluk ve yetki tart\u0131\u015fmalar\u0131 yeniden g\u00fcndeme gelecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcr\u00fctmedeki \u00e7ift ba\u015fl\u0131l\u0131k karar alma s\u00fcre\u00e7lerinde, h\u00fck\u00fcmet Cumhurba\u015fkan\u0131 ili\u015fkilerinde tekrar krizler ya\u015fanmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sisteminin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kat\u0131 kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortadan kalkacak, h\u00fck\u00fcmet Meclis \u00e7o\u011funlu\u011fundan \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fctme yasama \u00fczerinde tahakk\u00fcm kuracakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>TBMM\u2019nin etkinli\u011fi azalacak, k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc ve istikrars\u0131z h\u00fck\u00fcmetlere, koalisyonlara yeniden zemin haz\u0131rlanm\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Milletin do\u011frudan y\u00fcr\u00fctmeyi se\u00e7me hakk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak h\u00fck\u00fcmete g\u00fc\u00e7 kazand\u0131rmayaca\u011f\u0131 gibi tersine parlamento i\u00e7inden kurulacak h\u00fck\u00fcmetlerin daha zay\u0131f olmas\u0131na sebebiyet verecek, ayn\u0131 zamanda da demokrasiyi zay\u0131f karakterli hale getirecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Zira parlamenter h\u00fck\u00fcmetler halk\u0131n do\u011frudan g\u00fcc\u00fcne de\u011fil dolayl\u0131 g\u00fcc\u00fcne dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>CHP\u2019ye ait \u201cBakanlar\u0131n se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131\u201d \u00f6nerisi ise yeni bir \u00f6neridir. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemine ge\u00e7ildikten sonra muhalefet partilerinin en fazla ele\u015ftirdi\u011fi konulardan birisi bakanlar\u0131n se\u00e7ilmi\u015f olmamas\u0131 olup, Meclis\u2019in muhatab\u0131n\u0131n, y\u00fcr\u00fctme erki ve mensuplar\u0131 yerine, onun atad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcrokratlar oldu\u011fu ifade edilmekte, \u201cSaray\u0131n atad\u0131\u011f\u0131 memur bakanlar\u201d gibi yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z ifadeler kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamenter Sistemde bakanlar\u0131n milletvekili olmas\u0131 sebebiyle daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu yakla\u015f\u0131m\u0131 ger\u00e7ekleri yans\u0131tmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan atanm\u0131\u015f ve se\u00e7ilmi\u015f bakan ifadesi teknik yanl\u0131\u015fl\u0131klar bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Zira Parlamenter Sistemde de hem milletvekilleri aras\u0131ndan hem de parlamento d\u0131\u015f\u0131ndan bakan atanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>O halde milletvekillerinin bakan olmas\u0131 hem o bakan\u0131 hem de h\u00fck\u00fcmeti daha g\u00fc\u00e7l\u00fc yapmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca t\u00fcm bakanlar milletvekili de olsa se\u00e7ildikten sonra ba\u015fbakan\u0131n \u00f6nerisi \u00fczerine Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan atanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nitekim Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemine ge\u00e7ilmeden \u00f6nce kurulan h\u00fck\u00fcmetlerde 118 defa Meclis d\u0131\u015f\u0131ndan bakan atanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarafs\u0131z olmas\u0131 kapsam\u0131nda se\u00e7imler \u00f6ncesinde Adalet, \u0130\u00e7i\u015fleri ve Ula\u015ft\u0131rma bakanl\u0131klar\u0131na yap\u0131lan 24 atama dikkate al\u0131nmazsa Meclis d\u0131\u015f\u0131ndan gelen bakan say\u0131s\u0131 94\u2019t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>&#8220;Yap\u0131c\u0131\/kurucu g\u00fcvensizlik modeli\u201d:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>CHP, h\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131n\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinin zorla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla Almanya, Bel\u00e7ika, \u0130spanya gibi \u00fclkelerde uygulanan &#8220;Yap\u0131c\u0131\/kurucu g\u00fcvensizlik modeli\u201dnin getirilmesini \u00f6nermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelecek Partisi de, parlamenter s\u00fcrecin kilitlenmesini \u00f6nleyecek mekanizmalar sunarak sistemin g\u00fc\u00e7lendirilmesi kapsam\u0131nda; g\u00fcvenoyunda basit \u00e7o\u011funlu\u011fun, h\u00fck\u00fcmet d\u00fc\u015f\u00fcrmede nitelikli \u00e7o\u011funlu\u011fun aranmas\u0131n\u0131, gensoru mekanizmas\u0131n\u0131n yap\u0131c\u0131 g\u00fcvensizlik oyu ile birle\u015ftirilmesini g\u00fcndeme getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcven oylamas\u0131nda mevcut milletvekili say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011funun, gensoruda ise TBMM \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011funun aranmas\u0131 suretiyle h\u00fck\u00fcmet kurmay\u0131 te\u015fvik, d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi cayd\u0131rma uygulamas\u0131 Anayasam\u0131zda yer alm\u0131\u015f h\u00fck\u00fcmlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bu \u00f6nlemin bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131n\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinin zorla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla &#8220;Yap\u0131c\u0131\/kurucu g\u00fcvensizlik modeli\u201d \u00f6nerisi yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamenter Sistemle y\u00f6netilen baz\u0131 \u00fclkelerde uygulanan &#8220;Kurucu\/yap\u0131c\u0131 g\u00fcvensizlik oyu&#8221; y\u00f6ntemine g\u00f6re, Meclis bir h\u00fck\u00fcmeti ancak yeni ba\u015fbakan\u0131 belirledikten sonra d\u00fc\u015f\u00fcrebilmekte, Meclis\u2019in i\u015fba\u015f\u0131nda olan bir h\u00fck\u00fcmete g\u00fcvensizlik oyu verebilmesi i\u00e7in \u00f6nce yeni h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in anla\u015fmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkemizde ge\u00e7mi\u015f sistemde h\u00fck\u00fcmetlerin g\u00fcvenoyu alamamas\u0131 ya da gensoru ile d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi olaylar\u0131 nadir ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamenter Sistem d\u00f6neminde ya\u015fanan siyasi istikrars\u0131zl\u0131klar\u0131n alt\u0131nda yatan esas neden, h\u00fck\u00fcmet krizleri, k\u0131sa s\u00fcreli koalisyon ve az\u0131nl\u0131k h\u00fck\u00fcmetleri, i\u00e7 ve d\u0131\u015f vesayet odaklar\u0131n\u0131n siyasete m\u00fcdahaleleridir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye i\u00e7in yeni bir \u00f6neri olarak takdim edilen yap\u0131c\u0131 g\u00fcvensizlik oyu, gensoru ile d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen h\u00fck\u00fcmetten sonra yeni h\u00fck\u00fcmetin kurulu\u015funun gecikmesinden kaynaklanan sorunlar\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fsa da Parlamenter Sistemin temel sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamenter Sistemin karakteristik \u00f6zellikleri olan se\u00e7im sonras\u0131 h\u00fck\u00fcmet kurulu\u015funun gecikmesi, pazarl\u0131klar\u0131n, milletvekili transferlerinin devrede olmas\u0131, iki se\u00e7im aras\u0131nda k\u0131sa s\u00fcreli ve istikrars\u0131z h\u00fck\u00fcmetler olu\u015fmas\u0131, s\u0131k s\u0131k se\u00e7ime gidilmesi, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fin ortadan kalkmas\u0131 ve nihayet g\u00fcvensiz, istikras\u0131z h\u00fck\u00fcmetler ile ekonomik ve siyasi istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sebep oldu\u011fu kriz ve kaos ortam\u0131n\u0131 engelleyememektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer yandan G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistemde h\u00fck\u00fcmetlerin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini zorla\u015ft\u0131rmak istikrar i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi sadece g\u00f6revde kalmak da tek ba\u015f\u0131na bir anlam ifade etmemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Zira h\u00fck\u00fbmetin g\u00f6revde kalmas\u0131 yan\u0131nda \u00fclkeyi y\u00f6netebilmesi i\u00e7in kanun \u00e7\u0131karma kabiliyetine de sahip olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bu t\u00fcr ge\u00e7ici tedbirlerle hem kanun \u00e7\u0131karamayacak hem de parlamentoda ba\u015fka bir alternatif olu\u015ftu\u011funda her an d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilecek bir h\u00fck\u00fcmet s\u00f6z konusu olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca belirtmek gerekir ki yap\u0131c\u0131\/kurucu g\u00fcvensizlik oyu h\u00fck\u00fcmet istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ger\u00e7ek anlamda \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmedi\u011fi gibi esasen h\u00fck\u00fcmet kurmak i\u00e7in daha fazla pazarl\u0131k yap\u0131lmas\u0131n\u0131 da g\u00fcndeme getirme potansiyeli ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu modelin Parlamenter Sistemi &#8220;g\u00fc\u00e7lendirmeye&#8221; yaramayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r ve nitekim uyguland\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerdeki uzun s\u00fcreli h\u00fck\u00fcmet krizleri bilinmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>CHP \u00f6nerisinde \u00f6rnek al\u0131nan Almanya, \u0130spanya ve Bel\u00e7ika\u2019da h\u00fck\u00fcmet kurman\u0131n kolay, d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinin zor olmas\u0131n\u0131n tam tersine bu \u00fclkelerde son y\u0131llarda uzun s\u00fcre me\u015fru h\u00fck\u00fcmet kurulamam\u0131\u015f, ge\u00e7ici ve az\u0131nl\u0131k h\u00fck\u00fcmetleri kurulmu\u015f, gensoruyla h\u00fck\u00fcmet d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, s\u0131kl\u0131kla se\u00e7ime gidilmi\u015f, a\u011f\u0131r siyasi krizler ve siyasi istikrars\u0131zl\u0131klar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya\u2019da, 2017 se\u00e7imlerinden sonra 5,5 ay h\u00fck\u00fcmet kurulamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00fclkede 2017 ve 2018 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fanan en \u00f6nemli olaylar\u0131n ba\u015f\u0131nda bir t\u00fcrl\u00fc kurulamayan h\u00fck\u00fcmet gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya\u2019da 24 Eyl\u00fcl 2017 tarihinde yap\u0131lan se\u00e7imlerden sonra h\u00fck\u00fcmet kurma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 uzun s\u00fcre sonu\u00e7suz kalm\u0131\u015f, yakla\u015f\u0131k 5,5 ay sonra, bir ba\u015fka ifadeyle 169 g\u00fcn sonra 12 Mart 2018 tarihinde Hristiyan Birlik Partileri (CDU ve CSU) ile Sosyal Demokrat Parti (SPD) aras\u0131nda koalisyon h\u00fck\u00fcmeti konusunda uzla\u015fma sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Modern Almanya tarihinde, bu kadar uzun s\u00fcre h\u00fck\u00fcmetsizlik g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130spanya\u2019da son 5 y\u0131lda siyasi istikrars\u0131zl\u0131klar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Gensoru ve g\u00fcvenoyu uygulamalar\u0131yla h\u00fck\u00fcmetler d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, uzun s\u00fcre h\u00fck\u00fcmet kurulamam\u0131\u015f, ikisi 2019 y\u0131l\u0131 i\u00e7inde olmak \u00fczere 5 y\u0131lda 4 kez se\u00e7im yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130spanya\u2019da 1 Haziran 2018\u2019de yap\u0131lan gensoru oylamas\u0131yla h\u00fck\u00fcmet d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve ge\u00e7ici bir h\u00fck\u00fcmet kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu h\u00fck\u00fcmetin 2019 b\u00fct\u00e7esi Parlamentoda onaylanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Ba\u015fbakan, erken se\u00e7im \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>28 Nisan 2019 tarihinde yap\u0131lan se\u00e7imlerden sonra h\u00fck\u00fcmet kurulamam\u0131\u015f, 10 Kas\u0131m 2019 tarihinde tekrar se\u00e7ime gidilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u00e7ika&#8217;da yap\u0131lan se\u00e7imlerin ard\u0131ndan h\u00fck\u00fcmetsiz kalma s\u00fcresi, 1988\u2019de 148 g\u00fcn, 1979\u2019da 107 g\u00fcn ve 1992\u2019de 102 g\u00fcn, 2007&#8217;de 194 g\u00fcn olmu\u015ftur. 2010&#8217;daki se\u00e7imden sonra a\u011f\u0131r bir siyasi kriz ya\u015fanm\u0131\u015f, \u00fclke yakla\u015f\u0131k 1,5 y\u0131l di\u011fer bir ifadeyle 541 g\u00fcn h\u00fck\u00fcmetsiz kalarak bu alanda d\u00fcnya rekorunu k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>25 May\u0131s 2014\u2019te yap\u0131lan se\u00e7imlerden 134 g\u00fcn sonra 7 Ekim 2014\u2019te d\u00f6rt parti sa\u011fc\u0131 bir h\u00fck\u00fcmet koalisyonu kurma konusunda anla\u015fmaya varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>26 May\u0131s 2019\u2019da yap\u0131lan se\u00e7imlerin \u00fcst\u00fcnden de yakla\u015f\u0131k 16 ay, bir ba\u015fka ifadeyle 492 ge\u00e7tikten sonra 1 Ekim 2020 tarihinde 7 partili koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni bir h\u00fck\u00fcmetin kurulu\u015funa kadar me\u015fruiyetini kaybetmi\u015f olan Bel\u00e7ika h\u00fck\u00fcmetinin b\u00fct\u00e7e ve uluslararas\u0131 anla\u015fmalar hakk\u0131nda kararlar almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u00e7ika F-35 pazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Brexit\u2019in tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde me\u015fru bir h\u00fck\u00fcmete sahip olmaman\u0131n zorluklar\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Flaman Liberal Partili Ba\u015fbakan\u0131n bas\u0131n toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lan Sosyalist Parti Genel Ba\u015fkan\u0131, kimin ba\u015fbakan olaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik soruya verdi\u011fi esprili cevapta, &#8220;Nas\u0131l se\u00e7ece\u011fimizi bilemedik, o y\u00fczden yaz\u0131 tura att\u0131k. Alexander denk geldi ama bu harika bir tercih&#8221; demi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylece Bel\u00e7ika&#8217;da &#8220;Vivaldi koalisyonu&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan 7 partili h\u00fck\u00fcmet \u00fczerinde anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>-Sonu\u00e7<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem kavram\u0131n\u0131 ilk telaffuz eden ve sisteme dair \u00f6nerileri ilk a\u00e7\u0131klayan HDP eski e\u015f genel ba\u015fkan\u0131 Selahattin Demirta\u015f\u2019t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>HDP, CHP, \u0130P, SP, DEVA VE GP\u2019nin dile getirdi\u011fi \u201cG\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem\u201d s\u00f6yleminin, i\u00e7i bo\u015f ve tamamen taktik ama\u00e7lar i\u00e7in uydurulmu\u015f bir kavram oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi halk oylamas\u0131 s\u00fcrecinde de kamuoyunu yan\u0131ltmak i\u00e7in ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 iddialar ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finin sadece bir h\u00fck\u00fcmet sistemi de\u011fi\u015fikli\u011fi olmay\u0131p bir rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi oldu\u011fu, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na Anayasa ve kanunlar\u0131 de\u011fi\u015ftirme yetkisi verildi\u011fi gibi as\u0131ls\u0131z isnatlar bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Temel dinami\u011fi Cumhur \u0130ttifak\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye d\u00fc\u015fman\u0131 \u00e7evrelerin s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc olan bu iddialar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131k bulmamas\u0131 \u00fczerine bu defa da uygulama s\u00fcrecinde farkl\u0131 arg\u00fcmanlar \u00fcretme \u00e7abas\u0131na girilmi\u015f, \u201cG\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f parlamenter sistem\u201d, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi ve Cumhur \u0130ttifak\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n siyasi s\u00f6ylemi, ortak sesi olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Eskiye d\u00f6n\u00fc\u015f olmayaca\u011f\u0131 ifadesiyle ve g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f tan\u0131mlamas\u0131yla kamuoyu olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da, asl\u0131nda dile getirilen sistem, klasik Parlamenter Sistemdir ve onun unsurlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca bu ifadeler, Parlamenter Sistemin sorunlu oldu\u011fu ayn\u0131 zamanda da Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi&#8217;nin i\u015flevselli\u011finin ve uygulama sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n kabul edildi\u011fi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Milleti esas alan bir sistem daha demokratiktir. Y\u00fcr\u00fctmeyi de Yasamay\u0131 da millet se\u00e7ti\u011fi i\u00e7in milli irade g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f, y\u00f6netimde tam istikrar sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem \u00f6nerisi, Cumhur ittifak\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda konumlanan siyasi parti, STK, \u00f6rg\u00fct, akademisyen ve benzeri odaklar taraf\u0131ndan, ortakla\u015fa ifade edilebilecek \u00fcst bir s\u00f6ylem olu\u015fturma \u00e7abas\u0131, muhalefeti bir s\u00f6ylem etraf\u0131nda toplama niyeti olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Asl\u0131nda HDP, CHP, \u0130P ve SP temsilcilerinin yapt\u0131\u011f\u0131 anayasa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n kamuoyuna s\u0131zmas\u0131yla birlikte ne yapmak istedikleri de de\u015fifre olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasan\u0131n ilk d\u00f6rt maddesinde de\u011fi\u015fiklik, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn anayasadan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin 26\u2019ya b\u00f6l\u00fcnmesi, anadilde e\u011fitim ve vatanda\u015fl\u0131k tan\u0131m\u0131 gibi de\u011fi\u015fiklikleri i\u00e7eren \u00e7al\u0131\u015fma ile G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem talebinin e\u015f zamanl\u0131 olmas\u0131 manidard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamenter Sisteme d\u00f6n\u00fc\u015f i\u00e7in el ovu\u015fturanlar\u0131n ama\u00e7lar\u0131; T\u00fcrkiye\u2019nin Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi ile sahip oldu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00fcr\u00fctme fonksiyonunu tasfiye etmek, demokratik ad\u0131mlardan geriye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak ve \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun bir T\u00fcrkiye tasarlayanlara hizmettir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun yan\u0131nda \u00fclkemizin \u00fcniter milli devlet yap\u0131s\u0131n\u0131, milli birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozmaya d\u00f6n\u00fck giri\u015fimlere yeniden ortam haz\u0131rlamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk milleti bunlar\u0131 g\u00f6rmekte, bilmekte ve ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin yeniden eski sisteme d\u00f6nmesini, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi ile elde edilen ileri demokratik kazan\u0131mlar\u0131 kaybetmesini i\u00e7eren, kar\u015f\u0131tl\u0131k ekseninde, kaos ve karga\u015fa beklentisinde bir yakla\u015f\u0131mla milletin kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rma giri\u015fimi millet vicdan\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131k bulmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Denenmi\u015f ve T\u00fcrkiye\u2019ye verdi\u011fi zararlar tecr\u00fcbe edilmi\u015f Parlamenter Sisteme geriye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ifade eden i\u00e7i bo\u015f \u00f6neriler, T\u00fcrkiye\u2019yi yeniden bilindik sorunlarla y\u00fcz y\u00fcze b\u0131rakma giri\u015fimidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi ile ya\u015fanan bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7\u00f6z\u00fcm diye sunulan sorunlar zaten \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcr\u00fctmeyi de Yasamay\u0131 da millet se\u00e7ti\u011fi i\u00e7in egemenli\u011fin kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z millete ait olma ilkesi en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde tezah\u00fcr etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hal b\u00f6yle iken yeniden kriz \u00fcreten bir yap\u0131 tesis etme aray\u0131\u015f\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f sorunlar\u0131 yeniden T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcndemine ta\u015f\u0131ma gayreti milletimize haks\u0131zl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi T\u00fcrk milletinin gelece\u011finin mimar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131k yap\u0131lmas\u0131 gereken in\u015fa ve ilk uygulama d\u00f6neminin ard\u0131ndan olgunla\u015fma d\u00f6neminde sistemin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde i\u015flemesinin \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131r\u0131c\u0131, ileri at\u0131l\u0131mlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirici d\u00fczenlemeleri yaparak yola devam etmek, T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcc\u00fcne g\u00fc\u00e7 katmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kald\u0131 ki Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi uyguland\u0131k\u00e7a olumlu etkisi de g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye yo\u011fun bir \u015fekilde maruz kald\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel dayatmalara, ekonomik ve siyasi bask\u0131lara sistemin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2nlar \u00e7er\u00e7evesinde al\u0131nan etkili tedbirler sayesinde kar\u015f\u0131l\u0131k verebilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda; ter\u00f6rle m\u00fccadelede elde edilen tarihi ba\u015far\u0131lar, KOV\u0130D-19 salg\u0131n\u0131na ve muhtelif operasyonlara ra\u011fmen ekonomide ortaya konulan performans, d\u0131\u015f politikada gerek b\u00f6lgesel planda gerekse k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte T\u00fcrkiye\u2019nin belirleyici akt\u00f6r halini almas\u0131 gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u2019nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sevk ve idaredeki etkili koordinasyon sayesinde salg\u0131n s\u00fcrecini T\u00fcrkiye, d\u00fcnyan\u0131n g\u0131pta edece\u011fi bir \u015fekilde y\u00f6netmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131n fark edilmesi ise T\u00fcrkiye hasm\u0131 \u00e7evreleri tekrar harekete ge\u00e7irmi\u015f ba\u015f\u0131n\u0131 CHP\u2019nin \u00e7ekti\u011fi HDP, \u0130P, SP, GP ve DEVA partilerinden ve destek\u00e7isi STK\u2019lardan olu\u015fan bir koro, s\u00f6ylemlerini sistemi itibars\u0131zla\u015ft\u0131rma ve yeniden Parlamenter Sisteme d\u00f6nmeye odaklam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem teklifini yapanlar\u0131n, esasen s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 kabul ettikleri Parlamenter Sistemden farkl\u0131 bir \u015fey \u00f6nermedikleri, T\u00fcrkiye\u2019nin kurtuldu\u011fu prangalara yeniden milletimizi mahk\u00fbm etmeyi vadettikleri anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi 2018 ve 2019 y\u0131llar\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fimiz se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerinin ana arg\u00fcman\u0131 da zillet ittifak\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Parlamenter Sisteme d\u00f6n\u00fc\u015f olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi t\u00fcm se\u00e7imlerden Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u2019nin in\u015fas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren Cumhur \u0130ttifak\u0131 zaferle \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fta 16 Nisan 2017\u2019deki Halkoylamas\u0131 olmak \u00fczere 24 Haziran 2018 ve 31 Mart 2019 se\u00e7imlerindeki millet iradesinin yok say\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelen bu tavr\u0131n bir de demokrasi ad\u0131na ifade edilmesi hazin bir \u00e7eli\u015fkidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00f6ylemlerin sadece \u00f6neri olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, ekonomik ve sosyal sorunlar\u0131 tahrik etmek suretiyle, d\u00fcnyada ya\u015fanan \u00f6rneklerde oldu\u011fu gibi insanlar\u0131 soka\u011fa, devlete kar\u015f\u0131 isyana te\u015fvik etmek, bir i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00e7\u0131kararak siyasi iktidar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek ve buna ili\u015fkin s\u00f6ylem ve eylemlere giri\u015fmek T\u00fcrkiye\u2019ye yap\u0131labilecek en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fck, hatta ihanet olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bug\u00fcn CHP \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde \u0131srarla yap\u0131lmak istenen de budur.<\/p>\n\n\n\n<p>Oysaki, T\u00fcrkiye 2023 se\u00e7imlerine kadar ge\u00e7irece\u011fi istikrarl\u0131 d\u00f6nemde \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen bir\u00e7ok temel problemini a\u015fabilecek g\u00fc\u00e7 ve kararl\u0131l\u0131ktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk milleti 16 Nisan 2017\u2019de nihai h\u00fckm\u00fcn\u00fc vermi\u015ftir. Bundan geriye d\u00f6n\u00fc\u015f de olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir\u00e7ok uyum d\u00fczenlemesi yap\u0131lmakla birlikte Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u2019nin olgunla\u015fma d\u00f6neminde sistemin tamamlay\u0131c\u0131 unsurlar\u0131 olacak yahut varsa sistemin aksayan y\u00f6nlerini giderecek d\u00fczenlemeler yap\u0131larak T\u00fcrkiye yoluna devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kapsamda olmak \u00fczere; Siyasi Partiler ve Se\u00e7im Kanunlar\u0131, TBMM \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, Milletvekili Dokunulmazl\u0131klar\u0131 ve Siyasi Etik d\u00fczenlemeleri ile Kamu Kurumu niteli\u011findeki meslek kurulu\u015flar\u0131na ili\u015fkin yasa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131 gerekmekte, Yasama, Y\u00fcr\u00fctme ve Yarg\u0131ya ili\u015fkin baz\u0131 d\u00fczenlemelerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi zarureti bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye FET\u00d6, PKK, DEA\u015e, YPG ve di\u011fer ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131yacaksa, lider \u00fclke ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 haline gelecekse Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi sayesinde bunlar\u0131 ba\u015faracakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nitekim uygulama s\u00fcrecinde etraf\u0131m\u0131zdaki ate\u015f \u00e7emberine ra\u011fmen elde edilen kazan\u0131mlar bunu teyit etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Zillet ittifak\u0131n\u0131n a\u011f\u0131z birli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem \u00f6nerisi, i\u00e7eri\u011fi itibariyle esasen klasik Parlamenter Sistem i\u00e7inde yer alan k\u00f6ks\u00fcz ve i\u015fe yaramayacak \u00f6nerilerdir ve T\u00fcrkiye\u2019yi yeniden karanl\u0131k dehlizlere mahkum edecek nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle sadece kar\u015f\u0131tl\u0131k olu\u015fturma \u00fczerinden bir siyasi birliktelik amac\u0131 ta\u015f\u0131yan \u00f6nerilerin i\u00e7i de bo\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u2019nden geriye d\u00f6n\u00fc\u015f gayreti de bu g\u00fcnk\u00fc siyasi tablo kar\u015f\u0131s\u0131nda Anayasal s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde bo\u015funa \u00e7aba, aziz milletimizi oyalama ve kand\u0131rmadan ibaret, toplumu kutupla\u015ft\u0131rma gayretidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli EtikHaber\u2019e \u00f6zel \u201c\u0130yile\u015ftirilmi\u015f ve G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem Dayatmas\u0131: Yalanlar- Ger\u00e7ekler-T\u00fcrkiye\u2019nin \u00d6n\u00fcne Kurulan \u00c7etin Tuzaklar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. Milliyet\u00e7i Hareket Partisi Genel Ba\u015fkan\u0131 Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"http:\/\/www.mhphaber.com\/?p=5407\" title=\"MHP Lideri Bah\u00e7eli\u2019den a\u00e7\u0131klama: \u0130yile\u015ftirilmi\u015f ve G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem Yalanlar\u0131\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":5408,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,1,12,11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5407"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5407"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5409,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5407\/revisions\/5409"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5408"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mhphaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}