Haz\u0131rl\u0131klar\u0131 devam eden torba kanunda \u00e7al\u0131\u015fanlara y\u00f6nelik hangi d\u00fczenlemelerin oldu\u011fu konusu medyada bir\u00e7ok kez yer ald\u0131. Prim aff\u0131ndan, devlette 4\/C\u2019lilere kadroya kadar pek \u00e7ok d\u00fczenlemenin yak\u0131nda \u00e7\u0131kacak bu kanunda kendisine yer buldu\u011fu konu\u015fuldu. Ancak en son toplanan Ekonomi Koordinasyon Kurulu\u2019nda sigortal\u0131lar i\u00e7in sadece iki d\u00fczenlemenin son haz\u0131rlanan torba kanun tasar\u0131s\u0131na girmesi kesinle\u015fti.
\nGe\u00e7ti\u011fimiz hafta toplanan Ekonomi Koordinasyon Kurulu\u2019nda ekonomi kurmaylar\u0131na uzun uzad\u0131ya anlat\u0131lan ve \u00fczerinde mutabakata var\u0131lan SGK\u2019n\u0131n esnaf\u0131n prim borcuna y\u00f6nelik d\u00fczenlemesi ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131\u2019ndan yararlanmak i\u00e7in gelir testi yapt\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fi halde yapt\u0131rmayanlar\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden yararlanabilmesi konusu, torba kanuna girdi. Bu ay sonuna kadar veya \u015fubat ay\u0131 ba\u015f\u0131nda kanun tasar\u0131s\u0131 Meclis\u2019te olacak.<\/p>\n

Esnafa prim kolayl\u0131\u011f\u0131
\nTorba Kanun tasar\u0131s\u0131nda kendine yer bulan en \u00f6nemli d\u00fczenleme esnaf\u0131n prim borcuna y\u00f6nelik. Esnaf\u0131n Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019na (SGK) prim borcu her ge\u00e7en g\u00fcn birikiyor. \u015eu an i\u00e7in Ba\u011f – Kur (4\/b) primlerini \u00f6deyemedikleri i\u00e7in serbest meslek sahiplerinin SGK\u2019ya 21.8 milyar TL civar\u0131 borcu var. 2.9 milyon esnaf\u0131n 1.5 milyonu bu durumda. Yani neredeyse her iki esnaftan birinin prim borcu var. SGK y\u00f6netimi ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda prim borcu 6 bin TL ve \u00fczerinde olan yakla\u015f\u0131k 1 milyon esnafa \u00f6deme yaz\u0131s\u0131 g\u00f6nderdi. 6183 Say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131 Yasas\u0131 kapsam\u0131nda bor\u00e7lar\u0131n \u00f6denebilece\u011fi hat\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Bor\u00e7 ve s\u00fcre silinecek
\nTorba kanunun yasala\u015fmas\u0131 sonras\u0131nda Ba\u011f – Kur (4\/b) kapsam\u0131nda prim borcu olanlardan, 12 ay ve \u00fczeri borca sahip olanlar\u0131n bor\u00e7lar\u0131, 3 ayl\u0131k \u00f6deme s\u00fcresi tan\u0131nd\u0131ktan sonra, \u00f6denmemesi durumunda sigortal\u0131l\u0131k s\u00fcreleriyle birlikte silinecek. Yani bor\u00e7lu olduklar\u0131 d\u00f6nemler sigortal\u0131 olarak art\u0131k de\u011ferlendirilmeyecek. Torba Kanun haz\u0131rl\u0131klar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde daha \u00f6nce 24 ay ve \u00fczeri borcu olanlar i\u00e7in bu d\u00fczenlemenin yap\u0131laca\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Ancak esnaf odalar\u0131, borsalar, ticaret odalar\u0131 bu s\u00fcrenin 12 ay olarak d\u00fczenlenmesi y\u00f6n\u00fcnde \u00c7al\u0131\u015fma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na s\u00fcrekli talepte bulundular ve bor\u00e7luluk s\u00fcresi tasar\u0131da en son olarak 24 aydan 12 aya indi.<\/p>\n

Tasar\u0131ya g\u00f6re, prim bor\u00e7lusu esnaf, hesab\u0131ndan silinen sigortal\u0131l\u0131k s\u00fcresini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan \u2018bor\u00e7lanma\u2019 kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde daha sonra bor\u00e7land\u0131\u011f\u0131 takdirde, tekrar kazanacak. Yani sigortal\u0131l\u0131k s\u00fcresini kaybetmeyecek.<\/p>\n

Emeklili\u011fe yetecek kadar
\nGetirilecek bu yeni d\u00fczenlemeyle art\u0131k prime ihtiyac\u0131 kalmayanlar\u0131n, \u00f6deyemedikleri prim bor\u00e7lar\u0131 i\u00e7in \u00fcz\u00fclmelerine gerek yok. \u0130htiya\u00e7lar\u0131 kadar s\u00fcreyi bor\u00e7lanarak, geriye kalan s\u00fcrenin bor\u00e7lar\u0131ndan kurtulacaklar. \u00d6rne\u011fin, 2 y\u0131ll\u0131k prim borcu olan bir esnaf, emeklili\u011fi i\u00e7in borcun sadece yar\u0131s\u0131 yeterliyse sadece 1 y\u0131l i\u00e7in bor\u00e7lanacak, geriye kalan 1 y\u0131ll\u0131k sigortal\u0131l\u0131\u011f\u0131 iptal edilmi\u015f olacak.
\n12 aydan daha k\u0131sa s\u00fcreli prim borcu olanlar i\u00e7in de halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsili Hakk\u0131nda Yasa uyar\u0131nca taksitlendirme yapabilmek m\u00fcmk\u00fcn.
\nYeni d\u00fczenleme prim tahsilat\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra, bor\u00e7lar\u0131 nedeniyle sa\u011fl\u0131k yard\u0131mlar\u0131ndan yararlanamayan esnafa yeni bir imkan tan\u0131yor. Borcundan kurtulan serbest meslek sahipleri i\u00e7in sa\u011fl\u0131ktan yararlanman\u0131n \u00f6n\u00fc b\u00f6ylece a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olacak.<\/p>\n

SSK emeklisi olabilirler
\n1 Mart 2011 \u00f6ncesinde, hem SSK, hem de Ba\u011f – Kur kapsam\u0131nda sigortal\u0131 iseniz bu durumda \u00f6nceden ba\u015flayan sigorta ge\u00e7erli oluyor, di\u011feri emeklilikte ge\u00e7erli olmuyordu. Ancak \u015fimdi yeni gelen kanunla, 1 y\u0131l\u0131 a\u015fan bor\u00e7 nedeniyle 4\/b sigorta s\u00fcreleri silinince e\u011fer varsa ge\u00e7ersiz say\u0131lan 4\/a sigortas\u0131 canlanacak. 12 aydan fazla Ba\u011f – Kur (4\/b) sigorta s\u00fcrelerinin silinmesi ile son 7 y\u0131l primleri i\u00e7erisinde SSK primlerinin 3.5 y\u0131ldan 1 g\u00fcn fazla olmas\u0131 durumu ortaya \u00e7\u0131karsa, bu durumda esnaf SSK (4\/a) \u015fartlar\u0131yla emekli olma hakk\u0131n\u0131 kazanabilecek. Bu da daha fazla emekli ayl\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelebilecek.<\/p>\n

Gelirleri 148 milyar lira oldu
\n2013 b\u00fct\u00e7esinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen SGK\u2019n\u0131n toplam geliri 141 milyar 258 milyon TL\u2019ydi. 2013\u2019\u00fcn 11 ay\u0131 itibar\u0131yla SGK\u2019n\u0131n gelirleri 148 milyar 350 milyon TL olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Yani 11 ayda beklenen gelirin 7 milyar TL \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p>\n

2013 b\u00fct\u00e7esinde 101 milyar 562 milyon TL prim geliri toplamas\u0131 beklenen SGK, 2013\u2019\u00fcn ilk 11 ay\u0131 itibar\u0131yla 105 milyar 563 milyon TL prim geliri toplam\u0131\u015f durumda. Prim gelirlerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131nda genel m\u00fcd\u00fcr\u00fcnden en alttaki \u00e7al\u0131\u015fan\u0131na kadar Sigorta Primleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 en \u00f6nemli rol\u00fc oynamakta.
\nSGK bug\u00fcne kadar \u00e7ok y\u00fcksek a\u00e7\u0131k veren bir kurum olarak bilinirdi. 2013 y\u0131l\u0131nda ise SGK\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131\u011f\u0131 beklenilenin alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. 2013 y\u0131l\u0131nda 24 milyar 785 TL a\u00e7\u0131k vermesi beklenen SGK toplad\u0131\u011f\u0131 primler ve etkin y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 ile birlikte 18 milyar 930 milyon TL a\u00e7\u0131k verdi. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00e7eye 6 milyar TL\u2019ye yak\u0131n katk\u0131 SGK\u2019dan geldi.<\/p>\n

Emzirme ve cenaze \u00f6denekleri artt\u0131
\nSigortal\u0131lara \u00f6denen cenaze ve emzirme \u00f6deneklerinin miktar\u0131 her y\u0131l ger\u00e7ekle\u015fen T\u00dcFE oran\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak g\u00fcncelleniyor. Bu \u00e7er\u00e7evede 2014 y\u0131l\u0131nda cenaze \u00f6dene\u011fi olarak 4\/a (SSK) ve 4\/b\u2019lilere (Ba\u011f Kur) cenaze \u00f6dene\u011fi olarak 415 TL, emzirme \u00f6dene\u011fi olarak ise 103 TL \u00f6deme yap\u0131lacak.<\/p>\n

Gelir testi yapt\u0131rmayanlara af var, yapt\u0131ranlara yok…
\nTorba kanunda yer almas\u0131 kesinle\u015fen ikinci konu, gelir testi yapt\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fi halde yapt\u0131rmayanlar\u0131n birikmi\u015f bor\u00e7lar\u0131 ile ilgili. Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 1 Ocak 2012 tarihi itibariyle art\u0131k herkes i\u00e7in zorunlu oldu ve kapsama al\u0131nd\u0131lar. Sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden yararlanmak i\u00e7in gelir testi yapt\u0131rarak, belirlenen gelir d\u00fczeyi \u00fczerinden prim \u00f6denmesi gerekiyor.
\nSa\u011fl\u0131ktan bu \u015fekilde yararlan\u0131labiliyor. Ne var ki bu sistemde i\u015fler istenildi\u011fi gibi olmad\u0131. Vatanda\u015flar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc gelir testine girmedi veya test yapt\u0131rmakla beraber belirlenen primlerini \u00f6deyemedi. Gelir testine girilmemesi durumunda en \u00fcst d\u00fczey olan 257 TL prim borcu her ay i\u00e7in birikiyor.
\nSGK yetkilileri bor\u00e7 miktar\u0131n\u0131 4 milyar TL olarak ifade ediyorlar. Son bir y\u0131ld\u0131r Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131nda vatanda\u015ftan toplanan primler giderek d\u00fc\u015f\u00fcyor. Vatanda\u015f borcunu \u00f6deyemiyor.<\/p>\n

3 milyonun son \u015fans\u0131
\nGelir testi yapt\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fi halde yapt\u0131rmayan 3 milyon ki\u015fi oldu\u011funu ilgililer s\u00f6yl\u00fcyor. \u015eimdi yeni gelecek olan torba kanunla bu bor\u00e7lulara tasar\u0131n\u0131n yasala\u015ft\u0131\u011f\u0131 andan itibaren \u00fc\u00e7 ay s\u00fcre tan\u0131nacak. (Edindi\u011fim bilgilere g\u00f6re bu s\u00fcre 1 Mart tarihinde ba\u015flayabilir.) Bu \u00fc\u00e7 ay i\u00e7erisinde gelir testine girip \u00f6demeleri gereken prim miktar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacak.
\nBu miktar geriye y\u00f6nelik olarak hesaplanacak. Faiz veya gecikme zamm\u0131 uygulanmadan bu miktara 12 taksit imkan\u0131 getirilecek. As\u0131l \u00f6nemlisi ilk taksiti \u00f6deyen ki\u015fi sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden yararlanmaya ba\u015flayacak.
\n\u00d6rne\u011fin; ayl\u0131k geliri 357 TL ila 1.071 TL aras\u0131nda olan ve gelir testi yapt\u0131rmayan bir ki\u015finin, 42.84 TL prim \u00f6demesi gerekti\u011fi tespit edilerek bu tutar 01.01.2012\u2019den itibaren i\u015fletilecek. Dolay\u0131s\u0131yla bu ki\u015fiye bug\u00fcne kadar bor\u00e7lu olunan 27 ay \u00fczerinden 1.156 TL bor\u00e7 \u00e7\u0131kart\u0131larak bu borcu \u00f6demesi i\u00e7in 12 taksit imkan\u0131 getirilecek.
\nAncak geriye d\u00f6n\u00fck olarak herhangi bir faiz veya gecikme zamm\u0131 uygulanmayacak. 12 taksitin ilkini \u00f6deyen sigortal\u0131 sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden hemen yararlanmaya ba\u015flayabilecek.<\/p>\n

Borcunu \u00f6demeyene yok
\nFaiz aff\u0131 ve taksit imkan\u0131 gelir testi yapt\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fi halde yapt\u0131rmayanlara y\u00f6nelik bir d\u00fczenleme olarak hayata ge\u00e7iyor. Dolay\u0131s\u0131yla gelir testi yapt\u0131ran, \u00f6demesi gereken prim miktar\u0131 belli olan fakat bu borcunu \u00f6deyemeyen ki\u015filere herhangi bir hak tan\u0131nm\u0131\u015f de\u011fil. Bu ki\u015filer ancak 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsili Hakk\u0131nda Yasa uyar\u0131nca taksitlendirme yapabilirler.<\/p>\n

\u0130\u015fsizlik maa\u015f\u0131 i\u00e7in 4 ayl\u0131k s\u0131n\u0131r geldi!
\nTorba Kanuna giren ve i\u015fsizlik sigortas\u0131ndan \u00f6denek alanlar\u0131 ilgilendiren d\u00fczenleme ise i\u015fe iade davas\u0131 sonucu i\u015flerine geri d\u00f6nenleri ilgilendiriyor. Buna g\u00f6re, \u0130\u015eKUR i\u015fe iade davas\u0131n\u0131 kazanarak i\u015fine geri d\u00f6nen i\u015fsizlerden, i\u015fe iade davas\u0131 s\u00fcresince ald\u0131\u011f\u0131 i\u015fsizlik \u00f6demelerini geri istiyor. Ancak \u00e7o\u011fu kez \u0130\u015f Kanunu\u2019nda ivedilikle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm bulunmas\u0131na ra\u011fmen i\u015fe iade davalar\u0131n\u0131n yedi – sekiz ay s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Kanun uyar\u0131nca i\u015fe iade sonras\u0131 i\u015fine geri d\u00f6nen ki\u015fi en fazla d\u00f6rt ayl\u0131k s\u00fcre i\u00e7in bo\u015fta kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrenin \u00fccretini alabiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla en fazla 4 ayl\u0131k \u00fccretini i\u015fverenden alabilen i\u015fsizden, davan\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yedi – sekiz ayl\u0131k s\u00fcrece ald\u0131\u011f\u0131 i\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi geri al\u0131n\u0131yordu.
\n\u0130\u015eKUR\u2019un bu uygulamas\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi y\u00f6n\u00fcndeki d\u00fczenleme Torba Kanun tasar\u0131s\u0131na girdi. Torba Kanun Meclis\u2019ten ge\u00e7tikten sonra \u0130\u015eKUR i\u015fe iade davas\u0131 sonucu i\u015fine geri d\u00f6nen i\u015fsizden en fazla 4 ayl\u0131k s\u00fcre i\u00e7in \u00f6denen i\u015fsizlik paras\u0131n\u0131 geri alabilecek. Yarg\u0131 kararlar\u0131 sonras\u0131 zaten bu \u015fekilde uygulanan d\u00fczenlemenin kanunla d\u00fczenlenmesi i\u015f mahkemelerinin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc de azaltacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"